تخليه ، مقدمه توبه
در آغاز سوره يس مى فرمايد كه اگر تخليه نباشد ، نمى شود راه را طى كرد . بعد يك تشبيه معقول به محسوس مى آورد : اگر كسى غل و زنجير به دست و پايش باشد ، معلوم است كه نمى تواند راه برود . حال اگر زنجيرى روى گردن او باشد و دست و پاى او نيز با زنجير بسته شده باشد ، نمى تواند حركت بكند و سرش را هم نمى تواند بلند كند . قرآن مى فرمايد : اگر صفت رذيله اى بر دل حكمفرما بشود ، نظير غل و زنجير است : « انَّا جَعَلنا فى أعناقِهِم أغلالًا فَهِىَ الَى الاذقانِ فَهُم مُقمَحونَ » . « 1 » تشبيه دوم نيز تشبيه معقول به محسوس است . در تشبيه دوم مى فرمايد كه اگر صدى در جلو و صدى در عقب او باشد ، نمى تواند حركت كند و اگر صدى نباشد ، اما چشمهايش بسته باشد ، معلوم است كه نمى تواند راه برود .
قرآن مى فرمايد : اگر صفت رذيله باشد ، چنين است ، نمى تواند راه برود و نمى تواند سير و سلوك كند : « وَ جَعَلنا مِن بَينِ ايديهِم سدَّاً وَ مِن خَلفِهِم سَدَّاً فَاغشَيناهُم فَهُم لا يُبصِرونَ » . « 2 » اگر صفت رذيله اى باشد ، سد است ؛ هم جلو و هم عقب . و نمى شود حركت كرد . بستن چشم است و نمى تواند حركت كند . اگر بخواهد حركت كند ، بايد اول غل و زنجير را بردارد و سپس بايد سد را بشكند و پس از اين دو كار ، بايد چشم را باز كند .
هامش
( 1 ) - ما در گردنهاى آنها غل هايى قرار داديم كه تا چانه ها ادامه دارد و سرهاى آنان را به بالا نگاه داشته است . ( يس / 8 )
( 2 ) - در پيش روى آنان سدى قرار داديم و در پشت سرشان سدى و چشمانشان را پوشانده ايم ، لذا نمى بينند . ( يس / 9 )