انسان به جايى برسد .
اين ، توبه و يقظه بود . به قول حضرت امام ، اين قبل از وارد شدن در منزل يا به قول مرحوم كمپانى و علماى علم اخلاق ، اين منزل اول است . از اين منزل بايد بگذرد . يا از اين مقدماتى كه فراهم كرده بايد وارد منزل شود و آن منزل ، منزل تخليه است . اين جا ديگر مشكل است . اين جا ، آن جايى است كه به قول بعضى از بزرگان ، به قول مؤسس حوزه علميه قم : ملا شدن چه مشكل ، آدم شدن محال است ؛ يعنى خيلى مشكل است . چه كسى مىتواند روح فرعونيت را ريشه كن كند ؟ چه كسى مىتواند روح حسادت را ريشه كن كند ؟ چه كسى مىتواند روح غرور را ريشه كن كند كه با يك مدرك خودش را نبازد ؟ كسى مىتواند كه زير پرچم خداوند باشد :
« فَلولا فَضلُ اللهِ وَرَحمَتُهُ ما زَكى مِنكُم مِن أَحَدٍ أبَداً وَ لكِنَّ اللهَ يُزَكِّى مَن يَشاءُ »
« 1 » مراد از اين آيه ، همين حرف مرحوم است كه آدم شدن محال است . « ما زَكى مِنكُم مِن أَحَدٍ أبَداً » ؛ پس اگر آدم شدن محال است ، صد و بيست و چهار هزار پيغمبر براى چه آمدند ؟ « وَ لكِنَّ اللهَ يُزَكِّى مَن يَشاء » ؛ زير پرچم حق باش تا او معلم اخلاقت بشود . وقتى او معلم اخلاقت شد ، تو را تزكيه مىكند . برو به تصفيه خانه خدا كه اگر آب خيلى شور و خيلى تلخ باشى ، گوارايت مىكند .
تزكيه مشكل است و به قول قرآن ، به قول مؤسس حوزه علميه قم ، محال است ، اما اگر واقعاً زير پرچم حق باشيم ، با توبه و يقظه مى توانيم از اين منزل هم بگذريم . و اين منزل اول يا منزل سوم ( اگر توبه و يقظه را دو مقدمه گرفتيم ، مىشود منزل اول و اگر دو منزل گرفتيم ، اين مىشود منزل سوم ) براى سير و سلوك از همه چيز ، مشكلتر و لازمتر است و اگر انسان بتواند از اين منزل بگذرد ، به قول قرآن شريف ، رسيدن به مقام تحليه ، تجليه و لقاء خيلى آسان مىشود .
هامش
( 1 ) - نور / 21