عروج به محضر ربوبى را پيدا كرده باشد و نماز طواف به منزلهء مركب عروج او به عرش الهى است . پيامبر اكرم ( ص ) فرمودند : « الصلاة معراج المؤمن » « 1 » ؛ يعنى نماز سبب عروج مؤمن است .
متأسفانه عدهاى در حج ، هدف اصلى از انجام دادن اعمال را فراموش كردهاند و به ظاهر احكام آن تمسك مىجويند . مثلا هنگام احرام بستن به درست بودن تلفظ لبيك بيش از حد توجه مىكنند و براى آنكه اين الفاظ را درست ادا كنند ، به معناى آن توجهى ندارند . توجه افراطى به ظواهر احكام فقهى موجب ايجاد وسواس در بعضى از حاجيان مىشود . در طواف نيز وقتى نگرانى حاجى در اين است كه شانهء او به اطراف منحرف و از محدوده معينى خارج نشود ، ديگر محلى براى توجه او به معنا و اسرار طواف باقى نمىگذارد . چه نيكوست همانطور كه در اعمال حج به مسائل فقهى توجه مىكنيم ، به اسرار اعمال و نكات اخلاقى و عرفانى آن نيز توجه كنيم تا اين اعمال باعث تحول معنوى در وجود ما باشد . چه خوب است كه فقهاى ما شرايط كنونى را در نظر بگيرند و با توجه به جمعيت حجگزار ، به ويژه در ايام حج واجب ، فتاوى خود را به نحوى بيان كنند كه حجاج به زحمت نيفتند و در شرايط ازدحام بتوانند در محدوده وسيعترى طواف كنند و هر كجاى مسجد كه مقدور بود ، نماز طواف را بهجا آورند .
سعى صفا و مروه
بعد از طواف و نماز آن ، سعى بين صفا و مروه است . صفا و مروه دو كوه كوچك در مكه است كه در ضلع شرقى مسجد الحرام ، در سمتى كه در خانهء كعبه و مقام حضرت ابراهيم است ، قرار دارد . اين دو كوه با فاصلهء حدود 420 متر در مقابل هم قرار گرفتهاندو اكنون فاصلهء ميان آن دو به صورت سالن بزرگ سرپوشيده درآمده است . حاجيان حركت خود را از كوه صفا شروع
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 82 ، ص 303 .