ضعيفى ) مانند شما قادر نيست ( كه پس از مرگ شما را باز زنده گرداند ) آرى البته قادر است كه او آفريننده دانا است »
آن كه آسمان و زمين را خلق كرده اين زمين با اين همه دقت و حركت منظمش ، اين زمين با آن زرهاش كه « جو » مىنامند و دور كرهزمين را احاطه كرده است ، اين زمين را شانزده حركتى كه دارد ، اين زمين با زنده شدن و مردنش ، اين منظومه شمسى كه در فضا معلق است قدرت ندارد ، مثل آنها را نيز خلق كند .
نمىگويد : « ان يخلقه » ( يعنى خود او را خلق كند ) بلكه فرموده : « ان يخلق مثلهم » ( اين كه مثل آنها را خلق كند ) . بدين طريق ديگر شبهه آكل و مأكول موضوعيت ندارد . مىبينيد كه « مثلهم » بحث را سالبه به انتفاع موضوعش مىكند ، به طورى كه ديگر شبههاى باقى نمىماند تا روى آن بحث شود ، چون مىفرمايد خداوند مثل اينها را خلق مىكند نه اين كه خودشان را ، تا اين اشكالات مطرح شود .
اين آيه جواب آن سؤال است كه : « آيا آن خدايى كه آسمانها و زمين را آفريده بر آفرينش مانند شما قادر نيست ؟ » و به دنبال آن جواب فرموده كه « آرى البته قادر است كه آفرينندهء ( همه چيز ) و دانا ( به همه موجودات ) است .
خدا خلاق است و عليم ، اما خلاق ظاهراً صيغه مبالغه نيست ، صفت مشبهه است كه عتاب مىنمايد به اينكه چرا اصلًا چنين اشكالى بشود ؟ بلكه صفت خلقت مختص ذات اوست و فقط خداوند است كه خلقت و آفرينش به دست اوست .
تا اينجا بحث معاد تمام شد . دو آيه ديگر مانده درباه قضا و قدر و جبر و تفويض كه انشاءالله در بحث آينده مطرح مىشود .
والسلام عليكم و رحمه الله و بركاته
معارف اسلام در سوره يس (فارسى) — صفحة 317
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٣١٧