مىفرمايد :
« وَ سَخَّرَ لَكُمُ الفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي البَحْرِ بِامْرِهِ
« 1 » »
در آيه ديگر مىفرمايد :
« اللهُ الَّذي سَخَّرَ لَكُمُ البَحْرِ لِتَجْرِيَ الفُلْكَ بِامْرِهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَكُمْ تَشْكُروُنَ
« 2 » »
به اين نظام اتم مىگويند ، يعنى علاوه بر اين كه آياتى در اين جهان هست كه ، دلالت بر نظام تام مىكند ، آيههاى فراوانى در وجود انسان و خارج از وجود انسان است كه دلالت بر نظام اتم مىكند . آيهاى كه باقى مانده است مىخواهد راجع به نظام اتم صحبت كند . بحث گذشته درباره نظام تام بود و الآن دربارهء نظام اتم صحبت مىكند و مىفرمايد :
وَءَايَةٌ لَّهُمُ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الفُلْكِ المَشْحُونَ ( 41 ) « و برهان ديگر آنكه ما نژاد بشر را در كشتى پر بار سوار گردانيديم ( و از درياى پرموج عالم به ساحل سالمت رسانيديم ) »
نشانهاى براى شما مردم هست ، نشانهءاينكه ، حكيم ، مدبر و لطيفى بر اين جهان حاكم است . آن نشانه چيست ؟ « انا حملنا » يعنى ما حمل كرديم ماضىهاى اينجا به معناى استمرار است « ذريتهم في الفلك المشحون » آباء و اجداد شما را ، شما را و بعديها را در كشتى قابل استفاده ، كه مجوف ( تو خالى ) است . « فلك مشحون » منظور « فلك مملو » است . يعنى آن كشتى كه شما مىتوانيد با آن ا جناس و بارهاى گران حمل كنيد . مىدانيد كه امروزه يكى از وسايل مهم و بزرگ براى حمل اجناس ، در جهان همين كشتىهاى باربرى است و « هم » در « ذريتهم » پدران و آباء است . « ذريه » به معانى ابناء و فرزندان است كه ظاهراً براى افاده استمرار لفظ « ذريه » آورده شده . در هر حال آيهء شريفه چنين معنا مىشود كه :
هامش
( 1 ) - سوره ابراهيم ، آيه 32 . « ( خداست آنكه ) كشتىها را به امر خود به روى آب دريا جارى ساخت »
( 2 ) - سوره جاثيه آيه 12 آن خداست كه براى شما دريا را مسخر گردانيد تا كشتى به امر خدا آسان در آب جارى شود و از آن ( به تجارت و سفر ) از فضل روزى طلبيد ، باشد كه شكر نعمتش بجاى آريد .