هستى است او كه عليم است و دانا و مىداند چگونه اندازهگيرى كند . تا اين ستارهها با هم تصادم نكنند . اين خورشيد كه به دنبال ستاره « وگا » مىرود ، اگر آن ستاره ، يك چشم به هم زدن از حركت باز ايستد بر اثر برخورد اين دو با هم چه پيش مىآيد ؟ ! اين برخورد به اندازهاى شديد خواهد بود كه خورشيد ذوب و از هم متلاشى مىشود . در بحثهاى گذشته عرض شد ، حركت به قدرى سريع است كه از اول بحث تا الآن بيشتر از يك ميليون فرسخ رفتهايم ، اما كجا رفتهايم ؟ قرآن مىگويد : « لمستقرلها » آن جايى كه خداوند اندازهگيرى كرده است و آنجا كه او مىخواهد ، مىرود .
وَ القَمَرَ قَدَّرْنَهُ مَنازِلَ حَتَّي عَادَ كَالْعُرْجُونِ القَديمِ ( 39 ) « و گردش ماه را كه در منازل معين مقدر كرديم تا مانند شاخه خرما ( زرد و لاغر به منزل اول ) باز گرديد »
ز ) منازل ماه : اين هم يك نشانه ديگر براى خدا است ، براى ماه منازلهايى قرار داده ، شب اول ، شب دوم ، شب سوم شب بيستم تا شب بيست و نهم « عاد كالعرجون القديم » به شاخه درخت خرما « عرجون » مىگويند و « قديم » يعنى خشك شده و كهنه كه زرد رنگ و هلالى شكل مىشود يعنى « حتى عاد هلالًا » اول هلال بود ، بعد هم دوباره بر مىگردد و هلال مىشود ، شب اول تا پنجم هلال بود و از شب بيست و پنجم تا بيست و نهم دوباره هلال مىشود .
لَاالشَّمْسُ يَنْبَغِي لَهَآ أَن تُدْرِكَ القَمَرَ وَ لَا الَّيْلُ سَابِقُ النَّهارِ وَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبُحُونَ ( 40 ) ( در گردش منظمعالم ) نه خورشيد را شايد كه به ماه رسد و نه شب بر روز سبقت گيرد و هر يك بر مدار معينى ( در اين درياى بىپايان ) شناورند .
ح ) رابطه خورشيد و ماه و شب و روز : باز هم در اينجا تغيير عبارت مىدهد . از نشانههاى ديگر اين است كه منظومه شمسى ، ستارهها و كهكشانها هيچ كدام با هم برخورد ندارند ، مثل دو اتومبيل نيست كه به هم بخورند . خير « لاالشمس ينبغى لها ان تدرك القمر » نه خورشيد را سزد كه ماه را دريابد . يعنى اين دو هيچ وقت به هم نمىرسند . در يك مدار معينى در حركتند . خورشيد در مدار خودش ، ماه در مدار خودش ، زمين در مدار خودش ، اينها هر كدام كه حركت ذاتى دارند مثل زمين و
معارف اسلام در سوره يس (فارسى) — صفحة 199
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٩٩