صدرالمتألهين هم در اسفارش روى اين نظم اتم ، حرفها و بحثها دارد . بالاخره مىبينيم كه در اين عالم هستى الطافى از طرف حق نهفته است كه اينها ديگر مربوط به عالم هستى نيست ، مربوط به لطف و عنايت و رحمت خداست . حال اگر اين لطف و عنايت و رحمت نبود ، اشكالى در عالم هستى نبود ، عالم هستى نظم داشت ، ادامه حيات هم براى انسان و هم براى عالم هستى ممكن بود ، اما وجود اين چيزها براى انسان و براى عالم هستى خيلى مفيد است .
نظام اتم دليل بر وجود خدا
نظام اتم بهترين دليل است بر اينكه ، يك مدبر لطيف ، يك مدبر با عنايت ، يك مدبر حكيم و رئوفى بر اين جهان حاكم است . اين آياتى كه مىخواهيم روى آن بحث كنيم بعضىشان برهان نظم را ، آن هم نظم تام را بيان مىكند و آخر كار به نظام اتم اشاره دارد و مىگويد در اين عالم هستى نظام است ، نظامش هم تام ، بلكه اتم است . وقتى كه نظام اتم باشد ، حيف است كه انسان قائل به خدا نباشد يا براى اين خداى حكيم لطيف مهربان ، شرك قائل شود . اين آيات و برهان نظمى كه در گذشته به آن اشاره شد چند كار مهم انجام مىدهد ، مثل برهان فطرت است . همانطورى كه برهان فطرت هم اصل وجود خدا را اثبات مىكرد و هم توحيد را ، برهان نظم همچنين است . علاوه بر اينكه وجود خدا را در جهان اثبات مىكند توحيد را هم اثبات مىنمايد .
برهان فطرت
قبلًا هم اشاره شد استاد بزرگوار ما علامه طباطبايى عليهالرحمة در الميزان در ابحاث تفسيرشان هم مدعى اين بودند كه در قرآن اصل وجود خدا مفروغ عنه گرفته شده و لذا قرآن شريف مىفرمايد اين مطلب كه عالم خدا مىخواهد قابل ترديد نيست . به خودت بنگر ببين از درون قابل قبول تو هست ، گرچه لجاجت و عناد به خرجدهى .
« قالَتْ رُسُلُهُمْ افِي اللهِ شَكٌّ فاطِرِ السَّمواتِ وَ الارْضِ يَدْعُوُكُمْ لِيَغْفِرْلَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَ يُؤَخِّرَكُمْ الي اجَلٍ مُسَّميً »
« 1 »
هامش
( 1 ) - سوره ابراهيم ، آيه 10 رسولان در جواب آنها گفتند آيا در هر چه شك كنيد ، در خدا هم كه آفريننده آسمان و زمين است ، شك توانيد كرد ؟ خدا شما را به مغفرت و آمرزش از گناهان مىخواند و ( عقوبت ) شما را به تأخير مىاندازد تا اجل معين . . .