كارگاه خودش يك منظومه شمسى درست كرده بود كه به وسيله برق روشن مىشد . يك خورشيد درست كرده بود ، يك كره ماه ، يك كره مريخ و . . . اين يازده سياره را به ترتيبى كه هست قرار داده بود . وقتى كليد برق را مىزد همه اينها روشن مىشد و به حركت در مىآمد خيلى جالب بود ، همه حركات مثل منظومه شمسى بود . بعضى وقتها كه از كار خسته مىشد كليد برق را مىزد به تماشاى آن مىنشست . راستى هم كه چنين صحنه خيلى تماشايى است حتى براى ما كه اهل فن نيستيم ، او كه از همين تماشا هم كلى بهره علمى مىبرد .
بالاخره يك روز رفيقش به داخل كارگاه آمد ، يك صندلى گذاشت و نشست و با هم مشغول صحبت شدند ، همينطور كه گرم صحبت بودند ، نيوتن بدون اينكه دوستش متوجه شود كليد برق را زد و منظومهشمسى به حركت در آمد . رفيق مادىگراى او خيلى تعجب كرد ، مدتى نگاه كرد و گفت :
آقاى نيوتن كار خيلى جالبى است ، خيلى عالى ساخته شده ، خودت آن را ساختى يا ديگرى درست كرده ؟ راستى كه كار بسيار جالبى است !
نيوتن با بىاعتنايى گفت : نه دوست من وجود اينها تصادفى است ، تصادفاً اين منظومه شمسى در اين جا پيدا شده ، كسى آن را نساخته است ، تصادفاً اين خورشيد حركت مىكند و همينطور اين كرهزمين و ساير كرات ، اينها همهاش تصادف است .
دوست يك مقدارى صبر كرد و گفت : آقاى نيوتن مسخره نكن . چه كسى اين را برايت درست كرده ؟ نيوتن جواب داد يك بار كه گفتم اتفاقى درست شده . رفيقش عصبانى شده گفت : آقاى نيوتن خودت را مسخره مىكنى يا مرا ! آخر تصادف يعنى چه ؟ اتفاق يعنى چه ؟ اين دم و دستگاه را حتى يك آدم عادى نمىتواند درست كند و حتماً بايد فرد متخصص باشد ، چگونه مىگويى تصادفاً به وجود آمده است ؟
نيوتن بلافاصله گفت : آقاى عزيز وقتى من مىگويم اين منظومهء شمسى كه با برق كار مىكند و خيلى ساده هم هست بر اثر تصادف پيدا شده ، تو عصبانى مىشوى ، ولى خود تو وجود اين عالم هستى را با اين نظمش ، اين كهكشانها را با اين دقتش ، اين كرهزمين را با آن همه حركات گوناگون دقيق و اين عالم هستى را با اين نظم و برنامه عجيب ، تصادفى مىدانى و حرف خود را عقلائى ؟ ! تو ادعاى مرا مسخره و باور نكردنى مىدانى و توقع دارى كه ديگران حرفهاى تو را بپذيرند ؟ تو كه مىدانى اين
معارف اسلام در سوره يس (فارسى) — صفحة 177
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٧٧