نامهء اعمال
سهگونه نامهء عمل در روز رستاخيز تصوير و ترسيم شده است :
الف ) پروندهء عمر كه بهشتيان آن را در دست راست و جهنّميان به دست چپ خواهند گرفت .
ب ) همهء آنچه هر انسانى در اين دنيا انجام داده است ، در آن سرا به گونهاى كه آن اعمال داراى حيات و شعور است و با قيامت متناسب شده است ، حاضر مىيابد . اين ، همان نوع دوّم تجسّم عمل است كه بحث آن گذشت .
ج ) همانگونه كه در قسم سوّم تجسّم عمل بيان شد ، هويت هر شخصى - كه در اثر انجام اعمال صالح و غيرصالح - براى او پديد آمده است ، در روز رستاخيز بروز و ظهور كرده و او را بههمان شكل و گونهاى در مىآورد كه نتيجهء اعمالش اقتضا مىكند . به اين ترتيب هر انسانى مىتواند توسّط هويتى كه در سراى آخرت دارد ، حسابگر خويش باشد ؛ زيرا صفحهء نفس انسان ، بالاتر ، بهتر ، ظاهرتر و گوياتر از هر نامهاى است .
پاداش و كيفر ، تكوينى است نه قراردادى
آنچه آدمى در اين دنياى فانى مىكارد ، در سراى باقى برداشت مىكند . ولى نكتهء ظريف اين بحث اينجاست كه اگر انسان ذرّهاى خوبى كند ، همان را بهصورت پاداش و نعمتهاى بهشتى مىيابد و اگر ذرّهاى بدى كند نيز ، همان را به صورت آتش در جهنّم مشاهده مىكند . بهبيان روشنتر ، انسان خودِ آن خير يا شرّى كه انجام داده است را مىبيند ، نه جزاى آن را .