مىكند . طالب معرفت بايد در طول روز مراقب باشد غفلت به سراغ او نيايد و مكرراً متذكّر توجّه خود باشد . نظير رانندهاى كه در يك جادهء خطرناك مشغول رانندگى است و اگر اگر يك لحظه توجّه خود را از رانندگى بردارد ، منحرف و پرتاب خواهد شد ، لحظه به لحظه تمام حواسّ خود را در جهت توجّه و بيدارى به كار گيرد . و همانطور كه توجّه آن راننده اجازهء انحراف از جاده به او نمىدهد ، سعى كند با هوشيارى و توجّه كامل ، مسير حركت به سوى خداى سبحان را طى نمايد . اگر هم در طول روز اندك غفلتى به سراغ او آمد و موجب سلب توجّه از او شد ، بايد تصوّر كند در اتومبيل نشسته و ترمز آن بريده و در حال سقوط به دره است . با اين تصور ، تلاش كند جسم خود را كه به منزلهء وسيلهء حركت ، در خدمت او است ، كنترل كند و اجازهء انحراف به آن ندهد . پس از كنترل و بازگشت به جادهء مستقيم نيز مجدداً افسار مركب خود را رها نكند و براى ادامهء مسير ، توجّه داشته باشد . آرام علت غفلت را از نفس خود جويا شود و در گام نخست ، اندكى او را نكوهش كند . و اگر اين بى توجّهى تكرار شد ، او را شديداً مورد اعتراض قراردهد و چونان اربابى كه بندهء گنهكارش را نكوهش مىكند ، نفس خود را كه مقصر بوده است ، ملامت كند و براى غفلتى كه داشته است به نفس سركش ، نهيب بزند و او را مؤاخذه نمايد . به او بگويد : چرا غافل شدى ؟ چرا چنين كردى ؟ چرا عهد خود را شكستى ؟ چرا به شرطى كه با تو كردم ، عمل نكردى ؟
به اين ترتيب سالك بايد هر روز از اوّل صبح تا وقتى كه قصد خوابيدن دارد ، به مراقبه از خود بپردازد . نكتهء قابل توجّه در اين مرحله اين است كه سالك بايد مراقب باشد ، توجيه نفسانى مانع رهائى از غفلت و نيل او به سوى بيدارى نشود . اگر غفلت خود را توجيه كند و بپندارد كه توجّه داشته است ، قطعاً نمىتواند بيدار شود و از مسير حركت خارج مىگردد .
اين مطلب را مكرّراً متذكّر شدهايم كه انسان بايد مراقب باشد گناه نكند ، كه گناه موجب ذلت دنيا و آخرت است . ولى اگر گناهى مرتكب شد ، لازم است فوراً توبه كند و
سير و سلوك؛ يقظه (بيدارى) (فارسى) — صفحة 104
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٠٤