در اين آيه ، ولايت خداوند ، ولايت رسول خدا ( ص ) و ولايت على ( ع ) به عنوان ولاى خاص مطرح شده است و بنابر نظر علماى شيعه ، اين ولايت صرفاً محبّت و علاقهمندى به آنها در حدى كه در ولاى عام گفته شد ، نيست ؛ بلكه شامل همهء معانى ولايت ؛ يعنى محبّت ، قرابت ، نصرت و يارى ، زعامت و حكومت است . پيامبراكرم ( ص ) در غدير خم فرمودند :
« مَن كُنْتُ مَولَاهُ فَهَذَا عَلِىٌ مَولَاهُ » « 1 »
هر كس را كه من مولا و سرپرست اويم ، على مولا و سرپرست اوست .
اين حديث را علماى شيعه و سنى در كتب معتبر خود نقل كردهاند . علامهء امينى در كتاب ارزشمند « الغدير » دربارهء منابع اين حديث در كتب اهل سنت به تفصيل بحث كرده است . « 2 » پيامبراكرم ( ص ) در حديث ديگرى مىفرمايد :
« كَذَبَ مَنْ زَعَمَ أنَّهُ يُحِبُّنِى وَ يُبْغِضُ عَلِيّاً » « 3 » هركه گمان كند مرا دوست دارد با آنكه دشمن على باشد ، دروغ گفته است .
بىمناسبت نيست كه در اينجا به نقل روايتى در شأن و منزلت على ( ع ) و بيان اهميّت ولايت آن حضرت بپردازيم .
امام حسن عسكرى ( ع ) از پدران بزرگوار خود نقل مىكند كه روزى پيامبراكرم ( ص ) به يكى از ياران خود فرمود : « اى بندهء خدا ! دوستى و دشمنىات فقط براى خدا و در راه او باشد ، زيرا آدمى هرگز به فيض ولايت الهى نمىرسد ، مگر به اين شيوه ؛ همچنين آدمى طعم ايمان را نمىچشد - هر چند نماز و روزهء بسيار به جا آورد - مگر اينكه اينگونه باشد . اما دوستىها و
هامش
( 1 ) الكافى ، ج 1 ، ص 420 / وسائل الشّيعة ، ج 5 ، ص 58 / صحيح ترمذى ، ج 2 ، ص 298
( 2 ) ر . ك : عبدالحسين الأمينى ، موسوعة الغدير فى الكتاب و السنّة و الأدب ، ج 2 ، صص 459 - 423
( 3 ) الكافى ، ج 2 ، ص 238