ولاى خاص ، ولاى رهبرى و زعامت است كه خاص پيامبراكرم ( ص ) و اهلبيت اوست . در اينكه پيامبراكرم ( ص ) مسلمانان را به نوعى ولاى خاص نسبت به خاندان پاك خود توصيه كرده است ، ترديدى وجود ندارد . آيهء « ذوىالقربى » در قرآن كريم گوياى اين مطلب است :
قُل لَا أسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أجْراً إِلَّا الْمَوَدَّة فِى الْقُرْبَى
« 1 » بگو بر اين رسالت مزدى از شما نمىخواهم ، جز دوستى خويشاوندانم .
ولاى خاص صرفاً به معناى محبّت نيست ؛ بلكه علاوه بر آن ، نوعى تعهد نسبت به رهبران الهى در اطاعت و يارى آنها به شمار مىآيد . از اين نظر ولايت ائمه در ادامهء ولايت خداست :
إِنَّمَا وَليُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقيِمُونَ الصَّلَوة وَ يُؤتُونَ الزَّكَوة وَ هُمْ رَاكِعُونَ
« 2 » ولىّ شما فقط خداست و فرستادهى او و مؤمنانى كه نماز مىخوانند و در حال ركوع زكات مىدهند .
اين آيه به اتفاق شيعه و سنى در مورد اميرالمؤمنين ( ع ) نازل شد . « 3 » طبرى در تفسير خود روايات متعددى را در اينباره نقل كرده است . فخر رازى از علماى بزرگ اهل تسنن در تفسير كبير خود مىنويسد : « اين آيه در شأن حضرت على ( ع ) نازل شده است . » و نيز علما اتفاق كردهاند كه اداى زكات در هنگام ركوع ، از هيچكس جز حضرت على ( ع ) واقع نشده است .
هامش
( 1 ) شورى / 23
( 2 ) مائده / 55
( 3 ) ر . ك : علامه مجلسى ، بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار ، ج 35 ، باب 4 : فى نزول آيهء إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ فى شأنه ، صص 206 - 183