در حديث مشهورى كه پايهها و مبانى مكتب اسلام را معرفى مىكند ، چنين آمده است :
« قَالَ أبِىجَعفَر ( ع ) : بُنِىَ الإسلَامُ عَلَى خَمسٍ : عَلَى الصَّلاة وَ الزَّكَاة وَ الصَّومِ وَ الحَجّ وَ الوَلَايَة وَ لَم يُنَادَ بِشَىءٍ كَمَا نُودِىَ بِالوَلَايَة » « 1 »
امام باقر ( ع ) فرمود : اسلام بر پنج پايه استوار است : نماز ، زكات ، روزه ، حج و ولايت و هيچ چيز مانند ولايت مورد سفارش قرار نگرفته است .
بر اساس اين حديث شريف ، مهمترين اصل از اصول مكتب اسلام « ولايت » است . مبناى اصلى ولايت ، محبّت قلبى است كه انسان بر اساس آن رفتار و گفتار خود را جهت مىدهد . بر اهل بصيرت روشن است كه محبّت ، بدون معرفت حاصل نمىشود . بنابراين ، آنچه موجب سعادت بشرى است ، دوستى آگاهانه نسبت به معبود يگانه و بىهمتاست .
شايان ذكر است كه دوستى خداوند با دوستى اولياى خدا و دشمنى با منكران و مشركان ملازم است ؛ يعنى نمىتوان مدّعى دوستى خدا بود ، ولى با دوستان خدا دشمنى ورزيد ، يا با دشمنان خدا دوستى كرد . قرآن كريم از زبان رسولاكرم ( ص ) مىفرمايد :
قُلْ إنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللهَ فَاتَّبِعُونِى يُحْبِبْكُمُ اللهُ
« 2 » بگو اگر خدا را دوست داريد ، پس از من پيروزى كنيد ، تا خدا شما را دوست بدارد .
در اين آيه نه تنها دوستى پيامبر را شرط دوستى خدا مىداند ، بلكه پيروى از آن حضرت را ملاك صدق دوستى خداوند معرفى مىكند . بديهى است كه
هامش
( 1 ) وسائل الشّيعة ، ج 1 ، ص 10
( 2 ) آلعمران / 31