روش لفظى اين است كه انسان با ايراد سخن ، خوبى كارهاى شايسته و زشتى كارهاى ناشايست را براى مردم بيان كند .
امر به معروف و نهى از منكر عملى آن است كه شخص ، تنها به گفتار اكتفا نكند ، بلكه خود با انجام دادن اعمال نيك و دورى كردن از كارهاى زشت ، ديگران را تشويق كند . البته ، گفتن ، شرطى اساسى و لازم است ، اما كافى نيست و هنگامى كه با عمل همراه باشد ، مىتواند بر ديگران تأثير زيادى بگذارد .
امر به معروف و نهى از منكر لفظى و عملى هر يك مىتواند به دو صورت مستقيم و غيرمستقيم انجام شود . صورت مستقيم آن بدين ترتيب است كه انسان در اداى وظيفهء امر به معروف و نهى از منكر به طور مستقيم عمل مىكند و گناه شخص را به او گوشزد يا او را به انجام كار نيك تشويق مىكند . نوع غيرمستقيم آن - كه مفيدتر و مؤثرتر است - بدينگونه است كه در حضور شخص خطاكار ، از كسى كه كار نيكى را انجام داده است ، ستايش مىشود و بدين ترتيب خطاكار ، به زشتى عمل خود آگاه مىگردد .
امام حسن و امام حسين زمانى كه كودك بودند ، پيرمردى را ديدند كه به نحو نادرستى وضو مىگرفت . آن دو بزرگوار احساس كردند كه بايد پيرمرد را از نحوهء صحيح وضو گرفتن آگاه كنند . ديدند اگر به طور مستقيم به او بگويند ، ناراحت مىشود و به سخنان دو كودك توجّهى نمىكند ، بنابراين ، آنها به طرف پيرمرد رفتند و گفتند : « ما هر دو در حضور شما وضو مىگيريم ، شما بگوييد كه وضوى كدام يك از ما صحيح است . »
پيرمرد قبول كرد و به آنان گفت : « وضو بگيريد تا ميان شما قضاوت كنم ! » آنگاه آن دو كودك به ترتيب و به صورت صحيح وضو گرفتند . پيرمرد با مشاهدهء آنان به اشتباه خود پىبرد و به آنان گفت : « وضوى هر دوى شما صحيح
اسلام، آيين رستگارى (فارسى) — صفحة 336
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٣٣٦