منطقى روشنگر آن عمل منكر را ترك كند . اگر شخصى به گفتار نرم توجه نكرد و اينگونه در او تأثير نكرد ، مىتوان با تشديد در گفتار و تهديد ، او را از كار زشت بازداشت .
مرتبهء سوّم ، مرحلهء عمل و توسل به زور است . گاهى اوقات اعراض و ترك معاشرت بر شخص گناهكار اثر ندارد يا با منطق ، بيان و پند و اندرز نمىتوان او را از انجام دادن منكر بازداشت ، در اين صورت بايد وارد عمل شد .
معناى وارد عمل شدن ، فقط اعمال زور ، كتك زدن و مجروح كردن نيست ، البته در مواردى تنبيه عملى لازم است ؛ زيرا در دين اسلام هم حد و تعزير داريم و مواقعى وجود دارد كه هيچ چيز جز تنبيه عملى ، گناهكار را از كار زشت باز نمىدارد ، اما افراد نبايد در همهء موارد سختگيرى كنند و نسبت به خطاكننده خشونت روا دارند .
در مراتب امر به معروف و نهى از منكر ، جايز نيست با احتمال حاصل شدن مقصود از مرتبهء پايين ، به مراتب ديگر عمل شود ؛ يعنى اگر انسان بداند يا احتمال دهد كه با ترك مراوده با گناهكار ، او اصلاح مىگردد ، لازم نيست مراتب بالاتر را انجام دهد . حتى در مرتبهء نخست نيز اگر درجاتى باشد ، لازم است كه با احتمال تأثير درجهء پايينتر ، به همان مقدار اكتفا شود ؛ مثلًا اگر شخصى احتمال مىدهد كه با موعظه ، نصيحت و گفتار نرم ، گناهكار دست از عمل خود بر مىدارد ، نبايد از آن مرحله تجاوز نمايد .
7 - 9 شيوه و آداب امر به معروف و نهى از منكر
امر به معروف و نهى از منكر به شيوههاى گوناگونى مىتواند انجام شود . از بارزترين شيوههاى رايج آن مىتوان به دو روش لفظى و عملى اشاره كرد .