داده و مىفرمايد :
يَا أيَّتُهَا النَّفسُ المُطمَئِنَّة ارجِعِى إِلَى رَبّكِ رَاضِيَة مَرضِيَّة فَادخُلِى فِى عِبَادِى وَ ادخُلِى جَنَّتِى « 1 » اى جان آرامش يافته ، خشنود و پسنديده به سوى پروردگارت بازگرد و در زمرهى بندگان من داخل شو و به بهشت من وارد شو !
قدم دوّم ، محاسبهء نفس است . كسى كه مىخواهد به حجّ برود ، بايد هدف از اين سفر مقدس را براى خود تبيين كند . آيا اعمال عبادى نظير نماز ، روزه ، خمس و ساير عبادتهاى او به نحو صحيح انجام شده است ؟ آيا مال او حلال است ؟ اگر مالى كه انسان در راه حجّ صرف مىكند ، حلال نباشد ، حجّ او مورد قبول حقّ تعالى قرار نمىگيرد . امام صادق ( ع ) مىفرمايند :
« إِذَا اكتَسَبَ الرَّجُلُ مَالًا مِن غَيرِ حِلّهِ ثُمَّ حَجَّ فَلَبَّى نُودِىَ لَا لَبَّيكَ وَ لَا سَعدَيكَ » « 2 » وقتى كسى با مالى كه حلال نيست به حجّ برود ، هنگامى كه لبّيك گويد خداوند لبّيك او را نمىپذيرد .
امام باقر ( ع ) نيز در اين زمينه مىفرمايند :
« لَايقبَل الله عَزَّوَجَل حَجًّا وَ لَا عُمرَة مِن مَال حَرَام » « 3 »
خداوند متعال حجّ و عمرهاى را كه از مال حرام انجام شود ، قبول نمىكند .
محاسبهء نفس اين است كه انسان قبل از حجّ متوجّه اعمال خود شود . نماز و روزهاش را مورد بررسى قرار دهد ، اگر خمس و زكاتى بر عهدهء اوست ،
هامش
( 1 ) فجر / 26 - 29
( 2 ) الكافى ، ج 5 ، ص 124
( 3 ) الأمالى الصدوق ، ص 442