بحث تناسخ ، دليل محكم ديگرى بر ردّ تناسخ آوردهاند و آن اين است كه تعلّق روح بعد از مرگ به بدن ديگر ، مستلزم برگشت از فعل به قوّه است و چنين بازگشتى محال است كه البتّه توضيح فنّى اين مطالب در كتب مفصّله آمده است .
علاوه بر اين ، لازمهء اعتقاد به « تناسخ » آن است كه ، مستضعفان و افراد بلاكش و پر رنج و محنت ، از نظر روحى ، اشخاص ناشايست و بدى باشند و مثلًا روح كسانى مانند معاويه و يزيد و شمر در وجود آنها حلول كرده باشد و در حقيقت اين قشر از اجتماع ، از بدترين انسانها باشند و به عبارت ديگر در اين بزم ، هر كه بلاى او بيشتر است و استضعاف او بالاتر است ، از نظر روحى پستتر و شقىتر باشد ، در حالى كه اصلًا چنين چيزى نيست و بسيارى از پاكان و صالحان و شايستگان در بين همين مستضعفان و اقشار پر رنج و محنت مىباشند . بنابراين « تناسخ يك عقيدهء باطل است » .
فصل سىام : قيامت
منزل دوّم بعد از مرگ ، « عالَمقيامت » است كه اينعالَم نيز داراىمنازلى است : منزل نفخ صور ، منزل اجتماع تمام انسانها ، منزل حسابرسى به اعمال انسانها ، منزل تحويل دادن نامهء اعمال خوبان و بدكاران ، منزل شفاعت ، منزل عبور انسانها از روى صراط و سپس جاى گرفتن در منزلگاه ابدى ( بهشت براى نيكوكاران و جهنّم براى بدكاران ) .
در قرآن شريف دربارهء هر يك از اين منازل آيات فراوانى وجود دارد . ما اينجا براى اثبات وجود هر يك از اين منازل ، آيهاى را مىآوريم و بحث مختصر دربارهء برخى از اين منازل و مسائل را در فصلهاى بعدى پى مىگيريم :
نفخ صور :
« وَ نُفِخَ فىِ الصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِى السَّمواتِ وَ مَنْ فِى الْارْضِ الّا مَنْ شاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فيهِ اخْرى فَاذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ » .
« 1 » « و در صور دميده مىشود پس همهء كسانى كه در آسمانها و زمين هستند مىميرند مگر كسانى كه خدا بخواهد سپس بار ديگر در صور دميده مىشود
هامش
( 1 ) - زمر / 68 .