هميشگى نزاع از ميان امّت اسلامى نام وصىّ پيامبر و ساير امامان را در قرآن كريم بياورد ؟ اينكه نام ايشان در قرآن كريم نيامده است دليلى است بر اينكه امر خلافت به امّت اسلامى واگذار شده است .
در پاسخ به اين شبهه ، سه جواب را مطرح مىكنيم :
جواب اوّل ) در قرآن شريف اگر چه نام على بن ابيطالب عليه السلام به صراحت نيامده است لكن چنان كه گفتيم ، از آن بزرگوار ، در موارد متعدّد سخن گفته شده است و اين ماييم كه بايد با تدّبر و دقّت ، آن را بيابيم .
توضيح مطلب چنين است كه قرآن شريف مثلًا فرموده است :
« انَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ امَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَ هُمْ راكِعُونَ » .
« 1 » « سرپرست و ولىّ شما تنها خداست و پيامبر او و آنها كه ايمان آوردهاند ، همانها كه نماز را بر پا مىدارند و در حال ركوع زكات مىدهند » .
تدبّر در اين آيهء شريفه اقتضا مىكند كه مصداق آيه را بيابيم . تفحّص در تاريخ معلوم مىكند كه مراد از آيهء شريفه ، على بن ابيطالب عليه السلام است . به عبارت ديگر قرآن كريم تنها عناوين كلّى را بيان مىكند و به جزئيات نمىپردازد و امّت اسلامى بايد با تفحّص و تدبّر مصاديق اين عناوين كلّى را بيابد . دربارهء خلافت و ولايت - چنان كه قبلًا گفته شد - لااقلّ سيصد آيه نازل شده است و ما بايد شأن نزول و مصاديق اين آيات ، چگونگى تطبيق كليّات بر موارد ، و نتايج آن را با تدبّر در قرآن كريم و تفحّص در روايات و تاريخ به دست آوريم . قرآن شريف بر اين تفحّص علمى تأكيد فرموده است :
« افَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرانَ امْ عَلى قُلُوبٍ اقْفالُها » . « 2 » « آيا قرآن را مورد تدبّر قرار نمىدهيد يا آنكه بر قلبهايتان ، قفل زده شده است » ؟
جواب دوّم ) همهء فروع دين نيز مانند ولايت و خلافت است و قرآن شريف آن را به طور كلّى بيان فرموده است و تعيين موارد آن را به رسول گرامى صلى الله عليه و آله و سلم واگذار كرده است :
هامش
( 1 ) - مائده / 55 .
( 2 ) - محمّد / 24 .