كريم كه معجزهء جاويد نبى اكرم صلى الله عليه و آله و سلم است .
البته در يك معناى وسيعتر و با يك برداشت دقيقتر ، مىتوان گفت كه : مقصود از اين هدايت تكوينى ، همان واسطهء فيضى است كه فلاسفهء بزرگ مانند صدر المتألّهين دربارهء آن حرفهاى شنيدنى و قابل دقّت و تعمّق دارند و از آن به « امامت تكوينى » و يا « امامت در قرآن » ياد كردهاند و هر يك از انبياء و اوصياء به مقدار سعهء وجودى از اين هدايت تكوينى بهرهاى داشتهاند .
غالب آنان به اندازهء احتياج در امر نبوّت از آن واسطهء فيض بهره و برخى از آنان به طور مطلق واسطهء فيض حقّ تعالى بودهاند ، ولى فقط در زمان نبوّت :
« وَ جَعَلْناهُمْ ائِمَّةً يَهْدُونَ بِامْرِنا » .
« 1 » « و ايشان را پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما ( مردم را ) هدايت مىكردند » .
امّا پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله و سلم و اوصياى بزرگوار ايشان بر اساس قاعدهء « امكان اشرف » واسطهء فيض بين خداوند و آنچه غير اوست ، از ازل تا ابد هستند :
« انَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ امَنوُا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَ هُمْ راكِعُونَ » .
« 2 » « سرپرست و ولىّ شما تنها خداست و پيامبر او و آنها كه ايمان آوردهاند ، همانها كه نماز را بر پا مىدارند و در حال ركوع زكات مىدهند » .
3 ) عصمت
با كمى دقّت روشن مىشود كه انبياى عظام و اوصياى گرامى او از گناه و خطا و سهو و نسيان محفوظ هستند ، زيرا :
اوّلًا : قاعدهء حكمت و لطف و افاضهء فيض كه بر لزوم فرستادن پيامبران و نازل كردن كتب آسمانى و نصب اوصياء دلالت دارد ، همچنين دلالت مىكند كه آنان بايد از معصيت و سهو و نسيان مصون باشند .
ثانياً : اگر گناه يا سهو و نسيانى در زندگى آنان باشد ، اطمينان در وحى و رساندن احكام الهى از آنان سلب مىشود و براى حفظ اعتماد مردم به آنان و اينكه آنان را واسطهء مطمئنّى بدانند بايد
هامش
( 1 ) - انبياء / 73 .
( 2 ) - مائده / 55 .