اصل دوّم : عدل
فصل هشتم : اثبات عدل
عدل را دوّمين اصل از اصول دين شمردهاند . شكّى نيست كه خداوند متعال عادل است و عدل يكى از صفات زيبا و بارز اوست و هر مسلمانى خدا را عادل مىداند . در قرآن شريف نيز به صورت مكرّر به صفت عدل الهى اشاره شده است :
« انَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّة » .
« 1 » « خداوند به اندازهء سنگينى ذرّهاى ستم نمىكند » .
« انَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً » .
« 2 » « خداوند ، به مردم هيچ ستم نمىكند » .
« فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا انْفُسَهُمْ يَظْلِمُون » .
« 3 » « خداوند به آنها ستم نكرد امّا خودشان بر خويشتن ستم مىكردند » .
چگونه پروردگار متعال كه در قرآن كريم بيش از صد مورد نهى از ظلم فرموده است - العياذ باللَّه - خودش ظالم باشد ؟ علاوه بر اين كسى ظلم مىكند كه يا جاهل به قبح و زشتى ظلم باشد و يا از اجراى عدالت عاجز باشد و يا حكيم نباشد و يا سفيه ، سنگدل و بىباك باشد و يا محتاج به ظلم باشد ، در حالى كه خداوند متعال ، عالم و قادر و حكيم و رحيم و غنى است پس در ساحت مقدّس او ظلم راه ندارد . اين دليل ، چون به گونهاى است كه در آن از راه علّت ، به معلول پى مىبريم - و اصطلاحاً به آن « دليل لِمِى » گفته مىشود - از بهترين دليلهاست .
اسرار اعتقاد شيعه به عدل
براى توضيح بيشتر مطالب گذشته ، بايد بگوييم اگر شيعه ، عدل را در شمار اصول دين آورده است ، اسرارى دارد كه به صورت فشرده به آن اشاره مىكنيم :
الف ) عدّهاى از اهل سنّت منكر قاعدهء « حسن و قبح » در افعال خداى متعال شدهاند و
هامش
( 1 ) - نساء / 40 .
( 2 ) - يونس / 44 .
( 3 ) - توبه / 70 .