درس بيستم
اختلاف در قرائت قرآن
بعد از نسخ ، از مهمترين بحثهاى علوم قرآن مسألهء اختلاف قراءآت قرآن است .
مسلّم است كه در قرائت قرآن ، اختلافاتى وجود داشته و دارد اين اختلاف به كتابت و رسم الخط هم كشيده شده است . قرآنهاى كه امروزه در مكه و مدينه و مصر چاپ مىشوند ، با هم فرق دارند ، قرآن چاپ مصر با قرآن چاپ ليبى فرق دارد . مثلا قرآنى كه در همين اواخر زير نظر قذّافى در ليبى چاپ شد ، آيهء
« وَ ما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ »
آمده بود كه در قرآنها معروف « و ما يخادعون الّا انفسهم » نوشته شده است .
سخن اين است كه با اين اختلاف قراءآت چه بايد كرد ؟
روايات راجع به اختلاف قراءات
در روايات اهل سنت ، روايت مستفيضى از پيامبر اكرم جلب نظر مىكند كه « نزل القرآن على سبعة احرف ؛ قرآن به هفت حرف نازل شده است » البته روايات زيادى با چنين مضمونى در كتب اهل سنت پراكنده است كه برخى از آنها را آقاى خويى ، جمع آورى كردهاند كه چند مورد را ذكر خواهيم كرد :
طبرى در تفسير خود ، از ابن عباس ، نقل مىكند كه پيامبر فرمود : « اقرأنى جبرئيل على حرف فراجعته فلم نازل استزيده و يزيدنى حتّى انتهى الى سبعة احرف ؛ پيامبر فرمودند : جبرئيل قرآن را بر اساس يك حرف بر من قرائت كرد ، من به او مراجعه