فرموده است ، شما را از فلان كار نهى كرده و به فلان كار امر كرده است . اكثر سنّىها مىگويند : اين حالت زمانى به پيامبر دست مىداد كه جبرئيل بر ايشان نازل مىشد .
از امام - عليه السّلام - پرسيدند : آيا حرف آنها درست است دربارهء غشوهء پيامبر موقع نزول جبرئيل ؟ امام فرمود : نه ! جبرئيل هر وقت مىخواست خدمت پيامبر برسد تا اجازه نمىگرفت بر پيامبر وارد نمىشد ، و وقتى وارد مىشد ؛ مانند يك برده در مقابل پيامبر مىنشست . اين حالت زمانى بر پيامبر عارض مىشد كه خداوند بدون واسطه با پيامبر سخن مىگفت . » روايت ديگر دربارهء كيفيّت نزول وحى روايت سيزدهم همين باب است .
« و امّا كيفيّة نزول الوحى فقد سأله الحارث بن هشام كيف يأتيك الوحى ؟ فقال :
احيانا يأتينى مثل صلصلة الجرس و هو اشدّه علىّ فيفصم عنى ، فقد وعيت ما قال ، و احيانا يتمثّل لى الملك رجلا فيكلّمنى فاعى ما يقول » .
حارث بن هشام از پيامبر دربارهء كيفيّت نزول وحى سئوال كرد . پيامبر فرمود :
گاهى وحى بر من نازل مىشد ؛ مثل صداى زنگ ، ( كه همان نوع دوم وحى بود ) اين نوع سختترين حالت نزول وحى است كه وحى به صورت مستقيم است بعد قطع مىشد و هر چه خداوند فرموده بود در ذهن من مىماند ، و گاهى هم فرشتهاى به صورت مردى در مقابلم جلوه مىكند و با من حرف مىزند و هر چه مىگويد من حفظ مىكنم . » البته بعدا بحثهايى دربارهء اين كه چرا نزول به سه طريق بوده ، و اين كه چرا جبرئيل به صورت آدمى در مقابل پيامبر جلوهگر مىشده ، بيان خواهيم كرد .
درسهائى از علوم قرآن (فارسى) — صفحة 115
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١١٥