تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آغاز فلسفه (ط پنجم 1385ش) (فارسى) — صفحة 260

مساهمون:

ص٢٦٠
است . ارسطو مطلب ديگرى دارد ، ميگويد : « پنج قسم وجود تصور مىشود : 1 - خير محض 2 - وجودى كه خيرش غالب بر شر است 3 - وجودى كه خير و شرش مساوى است 4 - وجودى كه شرش زياد ، و خيرش كم است 5 - وجودى كه شر محض است : قسم اول كه اشكالى ندارد و از مبدأ خير تحقق مىيابد ، قسم دوم به همان مبدأ أخير منسوب است و به وسيلهء آن تحقق مىيابد زيرا اگر ايجاد نكند ترك ايجاد خير غالب ، خودش شر است و از مبدأ خير چنين چيزى نشايد . شر اندكى كه در ضمن چنين وجودى است اشكالى نيست زيرا بالعرض و به واسطهء خير منسوب به علت است . سه قسم ديگر را هم كه اساسا در عالم نداريم .

فصل چهارم : « صفات واجب الوجود و معناى اتصاف خداوند به آنها »

صفات واجب تعالى در نخستين تقسيم منقسم مىشوند به صفاتى كه نفس ذات بدون احتياج به فرض چيز خارجى ، براى اثبات آن صفت كفايت مىكند مثل حيات و علم به خود كه صفات ذاتى ناميده مىشوند ، و صفاتى كه اتصاف ذات به آنها بدون فرض يك شىء خارجى امكان ندارد ، مثل خلق و رزق و احياء كه صفات فعلى ناميده مىشوند ، صفات فعلى زيادند و همه شان از مقام فعل انتزاع شده از ذات الهى خارجند . بحث‌مان اينجا در باره صفات ذاتى است . قبلا فهميديم كه خداوند مبدأ فيّاض هر وجود و كمال وجودى است ، و در بحثهاى گذشته روشن شد كه علتى كه افاضهء كنندهء يك