شدّت ناراحتى مسموميّت به خود مىپيچد دستور داد غلامان حاضر شده همه باهم دور يك سفره نشستند . . .
س : اگر اسلام آزادى پس از 7 سال را الزامى مىنمود بهتر نبود ؟ ! زيرا پس از 7 سال بردگى امكان برگشت به قدرت پيشين ضعيف است ، خصوصا در اطفال اسراء كه جنگ نداشتهاند ، اين مادّه لازمتر مىنمايد .
ج : همانطور كه تذكّر دادم يكى از هدفهاى بزرگ در مسئلهء به اصطلاح بردگى ، پرورش افكار و درك حقيقت است و بنابراين آزادى پيش از پرورش همچون اعطاء كارنامهء پايان تحصيلى دانشآموز پيش از اتمام تحصيل است ، و گرچه يك پايگاه مركزى نداشته باشند تا گردهم آمده باز هم تشكيل سازمانى بدهند ولى وجود افراد ناراضى زياد در حكومت و مكتبى كه پايهاش بر اساس محبّت و رضايت و عدم اعمال زور و تظاهر به قدرت است خود مشكلى بزرگ است ، پيامبر اكرم به حدّى مراعات محبّت اجتماعى را مىنمود كه سعى مىكرد ميان او و پيروانش حريمى نبوده و تفاوتى مشهود نباشد ، كه اگر ناشناسى وارد مىشد او را از سائر مردم تميز نمىداد و احيانا مىپرسيد : كداميك شما محمّد ( ص ) هستيد ؟ بر مركبى برهنه و بدون زين و جل سوار مىشد ، عمر به منزل آن حضرت آمده بود پيامبر ( ص ) كه روى حصيرى بدون روكش استراحت كرده بود برخاست ، عمر مشاهده كرد از رگههاى حصير خطوطى درشت بر
نگاهى به بردگى (فارسى) — صفحة 132
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٣٢