پرسشها :
س : لازم است توضيحى هم در اين باره داده شود كه چرا فرزند برده ، برده باشد ، خود اسير برده شد ولى چرا نسل او هم برده باشند ؟ !
ج : رها كردن اطفال كه به سوى رشد جسمى و روحى در حركتند ، به طور آزاد و پيش از پرورش افكارشان به هيچ وجه صلاح حكومت مركزى نيست بخصوص كه قطعا از عنوان برده بودن والدين خود هم ناراحتند . اگر پرورش نيابند به زودى تشكيل تودهاى عليه حكومت مركزى خواهند داد و جنگى تازه به راه خواهد افتاد و اين خلاف اصل نخستين است كه تذكّر دادم . و از طرفى بهترين روش پرورش آنها ، اسكان دادن در همان محيط گرم خانواده « 1 » است كه همچون فرزندان تحت تربيت باشند ، بهويژه با رعايت اصول اسلامى كه احساس امتياز فوق العاده نشود . رهبران اسلامى غلامان را هرگز از فرزندان خود جدا نمىكردند بلكه از لباس و غذاى خود به آنها مىدادند ، بلكه سفرهء مشترك غذا ترتيب مىدادند .
شنيدهايد كه امام هشتم ( ع ) در آخرين غذاى خود نيز هنگامى كه از
هامش
( 1 ) - پيدا است كه منظور ، خانوادهء كفيل برده است نه خانوادهء برده كه از درون خانوادهء كفيل پرورش مىيابند ، زيرا لدى الأقتضاء يكى از اعضاء خانوّادهء برده ممكن است طى معاملهاى به خانوادهء ديگرى انتقال يابد .