تنها بردهاى را كه روشن شده و حقيقت را يافته است آزاد كنيد . « 1 »
مسلمان نبايد بردهء كافرى را آزاد كند . « 2 »
كسى كه كنيز خود را آزاد نموده و شرط كرده است كه تا 5 سال پس از آزادى برايش خدمت كند ولى كنيز فرار كرده و آنگاه آن شخص مرده است ورثه ، آن كنيز را پيدا كردهاند آيا مىتوانند از او كار بكشند ؟
فرمود : نه نمىتوانند . « 3 »
اين روايات نظريهء ما را در قسمتهاى مختلفى روشن مىسازد ، هدف از بردگى مخالفين مكتب ، روشن كردن و پرورش آنهاست ، تا پرورش نيابند نبايد آزاد بشوند ، و نيز بايد بتوانند خود را هم اداره كنند و گرنه آزادى برايشان مصيبتى است ، رفتار با برده بايد كاملا انسانى باشد . . .
نصوص آزادى پس از 7 سال
بردهاى كه مومن شده و حقيقت را يافته است پس از 7 سال خود به خود آزاد مىشود صاحبش بخواهد يا نخواهد ، و جائز نيست كه پس از آن خدمت صاحبش را انجام دهد . « 4 »
اگر برده پس از 7 سال خدمت ، قيمت خود را نزد مولاى خود حاضر
هامش
( 1 ) - 17 / 3 عتق .
( 2 ) - 17 / 5 ، عتق .
( 3 ) - 11 / 1 عتق از امام صادق عليه السلام .
( 4 ) - 33 / 1 ، كتاب العتق .