4 - قصد فرار از ربا دارند كه به دنبال اين راهكارها مىگردند ، نه قصد واقع معامله . جواب اين است كه هم قصد فرار از ربا دارند و هم قصد معامله تا سود حلال ببرند .
به اين روايت توجه كنيد : عبدالرحمن بن حجاج در ضمن حديثى به امام صادق عليه السلام مىگويد : هزار درهم و يك دينار را مىخرم به دوهزار درهم ( يعنى تا يك دينار اضافى در برابر هزار درهم قرار گيرد تا اضافه معامله همجنس نباشد كه رباى معاملى در باب صرف مىباشد ) فرمود : اشكالى ندارد ، پدرم در برابر اهل مدينه مىتوانست صريحتر و با جرأتتر حرف بزند و همين مطلب را مىفرمود ، آنها مىگفتند : اين يك فراز از رباست ، هرگز كسى يك دينار را به هزار درهم نمىخرد . . . پدرم به آنها مىفرمود : « آرى فرار است و چه خوب است فرار از حرام به سوى حلال » . « 1 » اين است كه اكثريت قاطع فقهاء اين گونه راهكارها را پذيرفته و بسيارى از آنها اين مطلب را در كتاب بيع ، بيع شرط ، بيع صرف ، رهن ، قرض ،
هامش
( 1 ) - 1 / 6 ابواب الصرف وسائل همين مطلب به صراحت در روايت 2 / 6 ذكر شده است . و خلاصه مطلب نيز در حديث 3 / 6 و نيز 4 و 6 و 6 / 7 آمده است .