اما به رغم اين مطلب هنوز ابهاماتى باقى هستند ؛ زيرا از نگاه عرف معاملهى برخى از كالاهاى همجنس ، بايد با زيادى همراه باشد خصوصاً در كالاهاى مرغوب و نامرغوبى كه با هم مبادله مىشوند يا مواردى مانند « گندم و جو » و « شير و كره » كه اگرچه از يك جنس هستند ، ولى از كيفيت و مطلوبيت متفاوتى برخوردارند .
مطلب قابل توجه ديگر اينكه اشكال فقط در مكيل و موزون مىباشد ، اما در معدود مثل معامله گردو و تخممرغ در جاهايى كه بطور شماره معامله مىشوند اشكال ندارد هرچند اضافه داده شود . و همچنين در غير اينها مثل معاملهى پول با پول كه بر اساس ارزش اعتبارى است نه مكيل است و نه موزون و نه معدود . اضافه در بيع اينها هيچكدام اشكال ندارد . مطلبى كه استاد بزرگوار ما مرحوم امام قدس سره در كتاب ارزشمند تحرير الوسيله دارند كه : « معامله پول با پول اگر به قصد فرار از ربا باشد اشكال دارد و گرنه صحيح است » براى ما قابل فهم نيست ، اولًا قصد فرار از ربا يك قصد خيلى خوب و ارجمندى است ، چنانكه در روايات هم تمجيد شده است . و ثانياً قصد هدف خاص موجب بطلان اين گونه
نگاهى نو به ملاك حرمت ربا و حيل (فارسى) — صفحة 60
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٦٠