آن كه اينان بار گناه كسى را بر گردن نخواهند گرفت و دروغ مىگويند » . « 22 » به راستى اگر تو ديگرى را بخوانى كه بار مسئوليت تو را حمل كند ، ذرّهاى از آن را حمل نخواهد كرد ، زيرا هر كسى به دنيا مىآيد و به اندازهاى كه او را كفايت مىكند مسئوليّت دارد ، و واجب است كه در برابر فشارها و خواهشهاى نفسانى مقاومت و مبارزه كند .
/ 43 تو خود مسئول عمر و جوانى و بيدارى و خواب ، و كوشش و افسردگى ، و ايمان و كفر خويشتنى . پس بر ما واجب است كه بركشيدن بار مسئوليتهاى خود با نيرومندى عزم جزم كنيم تا به يقين دست يابيم .
اما چگونه اين حقيقت بزرگ را درمىيابيم ؟
بدين سان :
1 - از پروردگار خود ، ناديده و در غيب بيم و پروا داريم .
«
إِنَّما تُنْذِرُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ
- تو فقط كسانى را بيم مىدهى كه ( خود ) از پروردگارشان ناديده پروا دارند ، » زيرا تا وقتى ما به عالم غيب ايمان نياوريم حقايق را در نمىيابيم و فهم نمىكنيم .
2 - نماز مىگزاريم .
«
وَ أَقامُوا الصَّلاةَ
- و نماز مىگزارند . » 3 - خويشتن خود را تزكيه و پاك مىسازيم .
«
وَ مَنْ تَزَكَّى فَإِنَّما يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ
- و هر كه پاك شود براى خود پاك شده و سرانجام همه به سوى خداست . » پس اگر به غيب ايمان آورى ، و نماز بگزارى و خويشتن را به پرورش الهى پرورش دهى ، تو خود استفاده كرده و سود بردهاى .
[ 19 - 22 ] در دنيا مردم را به يك چشم و يكسان مىبينيم ، آن كه پاك و
هامش
( 22 ) - العنكبوت / 12 .