كه بر ديگران بخل نمىورزد ، بلكه «
لَوْ أَنْتُمْ تَمْلِكُونَ خَزائِنَ رَحْمَةِ رَبِّي إِذاً لَأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْإِنْفاقِ
- اگر شما مالك همهء خزاين پروردگار من بوديد ، از بيم درويشى امساك پيشه مىكرديد » « 19 » ، و او ستودهاى است كه او را بر توانگريش مىستايند .
/ 41 [ 16 ] از نشانههاى نيازمندى ما افراد بشر قدرت خداست كه بر ما تسلّط و احاطه دارد و هر گاه بخواهد ما را نابود مىكند و كسانى ديگر را به جاى ما مىآورد .
«
إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَ يَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ
- اگر بخواهد شما را از ميان مىبرد و آفريدگانى تازه مىآورد . » [ 17 ] مىتواند همهء شما را از ميان ببرد ، و با ديگران عوض كند ، آنها را به آسانى مىآفريند ، زيرا او در آفرينش خود به چارهگرى نمىپردازد و به دشوارى نمىافتد ، تنها چون چيزى را اراده كند بدان مىگويد : باش و مىشود .
در حديث از امام صادق - عليه السلام - آمده است كه گفت :
« خداوند مشيّت را پيش از چيزها آفريد ، سپس چيزها را بدان مشيّت بيافريد » ، « 20 » پس هنگامى كه چيزى را بخواهد آن چيز به وجود مىآيد ، و در حديث مأثور آمده است : « ( تحقّق ) فرمان او در ميان كاف و نون است » . « 21 » «
وَ ما ذلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ
- و اين كار بر خدا دشوار نيست . » فرض كنيم كه مشيّت مطلق خداى سبحانه و تعالى - كه هيچ چيزى آن را محدود نمىسازد - اقتضا كند كه وجود تمام هستى پايان يابد . آيا كسى در اين باره از او پرسشى مىكند ؟ هرگز .
خدا نور هستى را لحظه به لحظه از سرچشمهء رحمت خود مىپراكند ، پس
هامش
( 19 ) - الاسراء / 100 .
( 20 ) - توحيد صدوق ، ص 339 .
( 21 ) - يعنى بين حرف اوّل و آخر كلمهء كن ، به معنى « شو » . به تعبير ديگر هنوز كلمهء « شو » تمام نشده امر او تحقّق مىيابد - م . )