تزكيه شده و آن كه نشده ، آن كه شب بيدار مانده يا شب خفته ، تو همه را يكسان مىبينى ، امّا نزد پروردگارشان تفاوت دارند .
قرآن اين حقيقت را در بسيارى از آيات خود تأكيد مىكند ، آن كسى كه خداوند توشهء بصيرت و بينش به دو داده و بر اثر هدايت پروردگار حقايق را مىبيند با آن كس كه آنها را نمىبيند و بينش خود را به خاطر هوايش رها كرده و هدايت الهى را به گمراهى ابليس وانهاده ، تفاوت دارد .
/ 44 «
وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِيرُ
- نابينا و بينا برابر نيستند . » پس كسى كه از نور عقل خود بهره مىگيرد در پرتو وحى زندگى مىكند ، مگر نه آن كه شرط ديدن وجود چشم در انسان و وجود نور در طبيعت است ؟
همچنين است مؤمنى كه از نور عقل توشه برگرفته و در جهان نور ، نور رسالت الهى ، زندگى مىكند . در حالى كه ديگرى را ظلمات جاهليّت تلف مىسازد .
«
وَ لَا الظُّلُماتُ وَ لَا النُّورُ
- و نه تاريكى و روشنى ( برابر باشد ) . » كسى كه در نور با بينايى زندگى مىكند ، اطمينان نفس دارد ، و خدا او را از حوادث و مصيبتها نگاه مىدارد ، و او در سايهء خدا به سلامت متنعّم مىشود ، در حالى كه ديگرى را حرور كه همان گرماى سخت باشد مىسوزاند .
«
وَ لَا الظِّلُّ وَ لَا الْحَرُورُ
- و نه سايه و گرماى سخت آفتاب . » مؤمن زنده است زيرا از آژيرها و اعلام خطرها استفاده مىكند و از خطرگاهها مىپرهيزد ، در حالى كه كافر مرده است و با محيط خود سازگارى و هماهنگى نمىكند .
«
وَ ما يَسْتَوِي الْأَحْياءُ وَ لَا الْأَمْواتُ إِنَّ اللَّهَ يُسْمِعُ مَنْ يَشاءُ
- و زندگان و مردگان برابر نيستند . خدا هر كه را خواهد مىشنواند . » دل زنده سخن خدا را مىشنود .
«
وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ
- و تو ( اى پيامبر ) نمىتوانى سخن خود را به مردگانى كه در گور خفتهاند بشنوانى . » اما دل مردهاى كه گناهان بر او انبوه شده ، و در گور گناهان پنهان گشته