شيطان را رها كنند . امّا آيا پرستش خدا همراه با پرستش شيطان امكان دارد ؟
هرگز . . . پس ناگزير بايد پرستش شيطان را رد كرد تا پرستش خداى رحمان صورت پذيرد .
«
أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ
- اى فرزندان آدم ، آيا با شما پيمان نبستيم كه شيطان را نپرستيد ؟ » شيطان كجاست ؟ او مانند خون در وجود آدميزاد در گردش و با او همراه است ، ولى دل به اذن خدا و با الهامى كه پروردگار دربارهء فجور و تقوا بدان مىكند از وجود او آگاه مىشود و وسوسهء شيطان را از وحى عقل باز مىشناسد و تمييز مىدهد .
/ 156 و هنگامى كه انسان عزم خود را بر پيكار با شيطان جزم مىكند هر چه بيش و بيشتر ، در دل خود بانگ گمراهى را از فطرت هدايت و رهيابى باز مىشناسد .
آن گاه به وسيلهء پيامبران خدا و رسالتهاى ايشان وحى به او مىرسد تا حجّت بر او تمام شود ، در اين هنگام نداى خداى رحمان كه در دل اوست با نداى الهى ، بر زبان پيامبر و كتاب خدا كه با او فرستاده شده است به يكديگر برمىخورد و همراه مىشود .
بدين سان شخص دو وسيلهء سنجش براى شناختن شيطان دارد : اوّل آنچه از راه عقل در قلبش وجود دارد ، و دوّم : آنچه به پيامبران وحى شده است .
«
إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
- زيرا دشمن آشكار شماست . » شيطان مىكوشد آدمى را بفريبد و به دو بنمايد كه دوست اوست ، و هر گمراهى را كه بدان اشاره مىكند محض نصيحت و دلسوزى است . برخى از مردم بدين بهانه كه فريب او را خوردهاند به دام شيطان مىافتند ، ولى پروردگار ما مىگويد : همانا او دشمنى است آشكار ، و هيچ كس را در پيروى از او عذر و بهانهاى نيست ، مگر آن كه خود خويشتن را فريب داده باشد . و نشانهء دشمنى شيطان نيز اين است كه به چيزى فرمان مىدهد كه انسان مىداند آن چيز زيانبار است .