هدف از ايراد اين جملات فايدهء خبر و يا لازم فايدهء خبر نيست « 1 » ؛ بلكه گاهى هدف از جملهء خبريه به جز آن دو هدف ، استرحام ، « 2 » تحسر ، « 3 » تسلى و . . . است كه هدف ، از سياق جملهها به دست مىآيد . در اين فراز هم مولا براى تسلى خاطر صديقهء طاهره عليها السلام با اينگونه جملات حضرت را نوازش مىفرمايد و هدف ، اطمينان بخشيدن براى رسيدن روزى نيست .
هامش
( 1 ) . ايراد جملهء خبريه براى دو هدف است : الف ) مضمون جمله را به مخاطب فهماندن . به اين غرض ، فايدهء خبر گفته مىشود . مثل : وُلِدَ النبيُّ في عامِ الفيلِ ، و اوحِيَ إليهِ في سنِّ الأربعين ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله در عام الفيل متولد شد و در چهل سالگى به او وحى شد . ب ) آگاهكردن مخاطب به اين كه متكلم ، عالم به حكم است و به اين غرض ، لازم فايدهء خبر گفته مىشود . مثل : لقد نَهضتَ من نومِكَ مُبكراً ؛ امروز صبح سحر خيز بودى . يعنى من از سحر خيزى تو آگاهم .
( 2 ) . استرحام : طلب رحم و بخششكردن . مثل اين شعر ابراهيم بن مهدى خطاب به مأمون :أتيتُ جُرماً شَنيعاً * وَ أنت للعفو أهلٌ
فإن عفوتَ فَمنٌّ * و إن قتلتَ فعدلٌمن مرتكب گناه بزرگى شدم ؛ ولى تو شايستهء عفو و بخشش هستى . اگر ببخشى منت نهادهاى و اگر بكشى بر طبق عدل رفتار كردهاى .
( 3 ) . اظهار تحسر : بروز دادن حسرت . مثل شعرى كه مولا عليه السلام در كنار جنازهء عمار ياسر فرمود :ألا يا ايّها الموتُ لستَ تاركي * أرحني فقد أفنيت كلّ خليلي
أراك بصيراً بالذين أُحبّهم * كأنّك تنحو نحوهم بدليلٍاى مرگ ! چرا مرا آسوده نمىگذارى ؟ مرا آسوده بگذار . تمام دوستان مرا فانى كردى . مىبينم كه تو دوستانم را مىشناسى . گويى با راهنما در پى آنان هستى .
در شعر اوّل و دوم هدف ، فهماندن مضمون جملهها به مخاطب نيست ؛ بلكه در شعر اوّل ، هدف ، طلب عفو و بخشش است و در شعر دوم ، هدف ، اظهار حزن و اندوه از فقدان دوست صميمى است . در اين فراز هم مولا با اين جملهها روح آزردهء زهراى اطهر - سلام اللّه عليها - را تسلى مىدهد .