كهنه شده و رو به افسردگى خواهد نهاد . از آن جا كه دين چنين است ، مىبينيم در آغاز نبوت رسول اكرم صلى الله عليه و آله از هر سو روى به حضرت نهاده و سؤالهاى گوناگون مىنمودند و بالفطره دين جديد را پاسخ گوى همهء جهتها مىدانستند . اين كه اين همه در قرآن « يَسئَلونَك » تكرار گرديده ، روى همين اساس است .
دين جهانى و باقى تا قيامت بايد در همه ادوار و قرون بر همهء فكرها مسلط بوده و آنها را با اصلاح و هدايت به حد وسط الهى ، حفاظت و نظارت نمايد . در غير اين صورت ، اختلاط فكرهاى ديگر آن را پوسيده خواهد نمود . پس همهء افكار را تحت سيطرهء خود قرار دهد تا پويايى خود را حفظ نموده و از زوال مصون باشد .
دين وسيلهء سلطنت نيست
بايد هدف از قدرت يافتن و خاضعكردن ملل ديگر ، وسيلهاى باشد براى دادههاى نوينى كه حياتِ آنان را بهطور كلى تجديد نمايد . اگر هدف از استيلا بر ديگران ، فقط سلطنت باشد ، اين همان است كه قرآن از آن به «
علوّ في الارض
» تعبير فرموده و از آن به شدت تحذير شده و فرموده : آخرت با سعادت از آن كسانى است كه چنين هواهايى در سر نداشته باشند : « تِلْكَ الدّارُ الآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوّاً فِى الأَرْضِ وَلافَساداً » ؛ « 1 » چنين حالتى بالاتر از استكبار است ، استكبرت ام كنت من العالين و از فرعون به بدى ياد مىكند ، آن جا كه مىگويد : « إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا فِى الأَرْضِ » . « 2 »
پس ، از ديدگاه اسلام و قرآن به قدرت رسيدن وسيله است براى پيادهكردن معارف و علوم الهى ، تا زمينه براى عمل به دستورات سعادت آفرين فراهم شود .
ضرورت پاسخ گويى به نيازهاى علمى
پس از فتوحاتى كه راه براى ملل متمدن قديم ، مانند ايران ، هند ، مصر ، يونان ، چين و
هامش
( 1 ) . قصص ( 28 ) آيه 83 .
( 2 ) . همان ، آيهء 4 .