شرك و كفر در لبه و پرتگاه آتش بدبختى و فلاكت بوديد . اين بيان به آيهء شريفه زير اشاره دارد :
« وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَلا تَفَرَّقُوا وَاذكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَ لَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً وَكُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها كَذ لِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ » ؛ « 1 »
به ريسمان استوار الهى چنگ زنيد و پراكنده نشويد . به ياد آوريد نعمت خدا را به شما ؛ هنگامى كه دشمنِ يكديگر بوديد ، خدا ميان قلبهاى شما الفت داد ؛ در نتيجه به نعمت خدا با هم برادر شديد ؛ در كنار گودالى از آتش بوديد ، خدا شما را از آن نجات داد . اين چنين خدا آيات خود را براى شما روشن مىكند ، باشد كه راه بيابيد .
سپس دوران قبل از اسلام را چنين شرح مىدهد : شما عرب ، جمعيت بىقدر و ارجى بوديد ؛ مانند نوشيدنى بىارزشى براى نوشنده ؛ مانند لقمهاى در دهان ؛ مانند شعلهء كوچكى كه شتاب زدهاى آن را بربايد ؛ پايمال زورمندان بوديد ؛ از آبهاى آلوده به پيشاب شتران مىنوشيديد ؛ گوشت خام و برگ درختان را غذاى خود قرار مىداديد ؛ راندهشدگان خوارى بوديد كه بيم آن داشتيد ابرقدرتان از اطراف ، شما را بربايند .
جغرافياى عربستان
در شرح اين قسمت به شرح كوتاهى از جغرافياى عربستان و تاريخ قبل از اسلام مىپردازيم :
عربستان ، بزرگترين شبه جزيرهء دنيا ، در جنوب غربى قاره آسيا واقع است . مساحت آن بيش از سه ميليون كيلومتر مربع است و اكثر آن را صحراهاى بىحاصل تشكيل مىدهد . حاشيهء باريكى از زمينهاى مسكونى ، اطراف آن را فراگرفته و غالباً محصور به درياست و عمدهء خاك آن را ريگزار تشكيل مىدهد . آب درهها از بارانهايى است كه اغلب در ريگزارها فرو مىرود و پس از مدت كوتاهى ، دوران كم آبى فرا مىرسد .
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 103 .