گرفتار بودند متذكر مىشود ؛ تا قدر نعمت رهايى از آن گرفتارىها را بدانند و وضع فعلى به صورت عادى و تكرارى در نيايد . قرآن در مورد بنىاسرائيل مىفرمايد :
« وَ إِذ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذ أَنْجاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ العَذابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبْناءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ وَفِى ذ لِكُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ » ؛ « 1 »
اى پيامبر ! به ياد آر هنگامى كه موسى عليه السلام به قوم خود گفت : به ياد آوريد نعمت خدا را بر خودتان . آن زمانى كه شما را از آل فرعون نجات داد . آنان شما را با شكنجه و عذاب بد به رنج و مشقت مىانداختند ؛ پسران شما را سر مىبريدند و زنهاى شما را باقى مىگذاشتند ؛ تا آنان را به كنيزى خود درآورند . در اين دگرگونى امتحان بزرگى از جانب پروردگار است .
و نيز با جملهء
تَخافونَ ان يَتخطّفكَمُ الناس
به آيهء ذيل اشاره مىفرمايد :
« وَاذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِى الأَرضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النّاسُ فَآويكُمْ وَأَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ » ؛ « 2 »
مسلمانان ! ياد آريد زمانى را كه شما جمعيت اندك و مستضعفى در روى زمين بوديد كه همواره در بيم آن بوديد كه شما را بربايند . خداوند متعال به شما مأوا داد و شما را كمك نمود و از طيبات به شما روزى داد ؛ باشد كه سپاسگزار باشيد .
بيشتر انسانها تحت تأثير جو حاكم بر زمان خود قرار مىگيرند . اين امر سبب مىشود انسان از حساب گذشته و آينده بازماند و از ياد برد كه در چه وضعى بود و اكنون به چه نعمتى رسيده است . بدين جهت مربيان بشر براى توجه دادن به نعمتها كه اساس شكرگزارى است ، بيشتر به يادآورى نعمتها تأكيد مىكنند كه چه بودى و چه شدى و مبادا تكرار نعمتها آنها را از ارج بيندازد .
به همين مناسبت يادگار نبوت ، مسلمانان حاضر در مسجد را كه از بزرگان اسلام بودند و مخصوصاً انصار را متوجه مىسازد كه
كنتم على شَفا حفرةٍ منَ النار ؛
در اثر
هامش
( 1 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 6 .
( 2 ) . انفال ( 8 ) آيهء 26 .