ركعت است ؟ فرمود : خداى متعال مىفرمايد : « وَ إِذا ضَرَبْتُم فِى الأَرضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ » نماز در سفر ، قصر است . همان طورى كه تمامْ خواندن در حضر واجب است قصر نيز در سفر واجب است .
گفتيم : خداى متعال مىفرمايد :
فلا جناحَ ؛
بر شما گناهى نيست و نفرموده :
افعلوا
، انجام دهيد . يعنى از قرآن ، حتمى بودنِ قصر استفاده نمىشود .
امام فرمود : در سعى ميان صفا و مروه خداوند مىفرمايد : « فَمَنْ حَجَّ البَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما » ؛ « 1 » كسى كه قصد حج و يا عمرهء بيت ( كعبه ) را نمود مانعى ندارد كه سعى ميان صفا و مروه نمايد . آيا مىدانيد كه طواف ميان آن دو واجب و فريضه است ؟ زيرا خداى متعال آن را در كتاب خود فرمود و پيامبرش به جا آورده است . « 2 »
متن : و محارمُهُ المُحذِّرةُ ، و بَيِّناتُهُ الجاليةُ ، و بَراهينُهُ الكافيةُ ، و فَضائِلُهُ المندوبةُ ، و رُخصَهُ المَوهوبةُ ، و شرائِعُه المكتوبةُ .
شرح : محارمه المحذرة . با قرآن مىتوان به كارهاى حرامى كه موجب عذاب و سخط الهى است دست يافت . در قرآن از حرام الهى به « حدود » ( مرزها ) تعبير مىنمايد . در سورهء طلاق مىفرمايد : آنانى كه زنهايشان را طلاق رجعى دادهاند آنان را از خانههايشان بيرون نكنند ؛ مگر اين كه مرتكب گناه بزرگ بشوند . سپس مىفرمايد : « تِلْك حُدُودُ اللَّهِ وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ » ؛ آن حرمت بيرون كردن از خانه ، و دستورات ديگر در طلاق - مرزهاى الهى هستند . از آنها تجاوز ننماييد ؛ چه اين كه هر كس از مرزهاى الهى تجاوز نمود و به خود ستم كرده است .
و بيّناتُهُ الجالِيةُ ، و براهينُهُ الكافيةُ ؛ به وسيلهء قرآن مىتوان به دلايل روشن و برهانهاى كافى رسيد . توصيف به « جاليه » چنان كه در علم معانى تحقيق شده از باب توصيف مسندٌ اليه ، و مفيد تأكيد است ، مثل
« أمسُ الدابر »
( ديروزِ گذشته ) گرچه در مفهوم « أمس » ،
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 158 .
( 2 ) . نور الثقلين ، ج 1 ، ص 441 .