تا يادآور شود كه بندگان خدا بايد از قيد اسارتها و بندگىها رهايى يافته ، و بايد
شهداءُ على الناسِ
و مراقبان جهانيان باشند .
شرافت مخاطب بودن به خطاب الهى
متن : أنتم نُصُب أمرِهِ و نَهيِهِ . . . .
شرح : در اين قسمت مىفرمايد كه شما داراى منصب خطير و تشريف عظيم و طرف خطاب الهى هستيد ؛ زيرا تفاوتى ندارد كه شرافتى را با واسطه به انسان بدهد و يا بدون واسطه . يادگار نبوت اين تشريف بزرگ را گوشزد مىفرمايد كه قدر موقعيت خود را بدانيد كه شما بندگان خدا به واسطهء پيامبر ، هدف و مقصد امر و نهى و دستورات سعادت آفرين مىباشيد و شما حاملان امانت بزرگ دين و وحى او هستيد .
چنين شرافتى بهطور مستقيم به خود انسانها مسئوليت مىدهد ؛ يعنى اى بندگان خدا ! شما هستيد كه بار مسئوليت امر و نهى الهى را بر دوش خود مىكشيد .
اين ، به يك حقيقت قرآنى اشاره دارد . قرآن مىگويد : همهء افراد ، مسئول سرنوشت خود مىباشند و همهء داعيان گم راهى گرچه بدون استثنا مسئول هستند ، اما اين به آن معنا نيست كه مسئوليّت را از فريب خوردگان سلب كند . اين تصور باطلى است كه مسئوليت متوجه يك طرف باشد . قرآن اين حقيقت را در قالب گفتوگوى فريب خوردگان با شيطان در روز قيامت مجسم مىكند :
« وَبَرَزُوا لِلَّهِ جَمِيعاً فَقَالَ الضُّعَفَاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذَابِ اللَّهِ مِنْ شَىءٍ قَالُوا لَوْ هَدانا اللَّهُ لَهَدَيْناكُمْ سَواءٌ عَلَيْنا أَجَزِعْنا أَمْ صَبَرْنا ما لَنا مِنْ مَحِيصٍ * وَقالَ الشَّيْطانُ لَمّا قُضِىَ الأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الحَقِّ وَوَعَدتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَما كانَ لِىَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِى فَلا تَلُومُونِى وَلُومُوا أَنْفُسَكُمْ ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِىَّ إِنِّى كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ إِنَّ الظّالِمِينَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ » ؛ « 1 »
هامش
( 1 ) . ابراهيم ( 14 ) آيات 21 - 22 .