تهديد نخواهد كرد . در تعقيب هدفهاى فوق اينك به شرح عبارت مذكور مىپردازيم :
اين جمله خطاب به حاضران در مسجد نبوى صلى الله عليه و آله كه از اكثريت انصار و مهاجران تشكيل شده ، مىباشد . در قرآن كريم و روايات ، از افراد بشر به « عبادالله » و يا « عبادي » تعبير شده مانند :
« أَنْ أَدُّوا إِلىَّ عِبادَ اللَّهِ إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ » ؛ « 1 » يا « قُلْ لِعِبادِىَ الَّذِينَ آمَنُوا يُقِيمُوا الصَّلوةَ » ؛ « 2 »
بندگى خدا كمال واقعى انسان است و اسلام مىخواهد جامعهء بشرى را به كمال برساند . گواه بر اين واقعيت شهادت مسلمانان در نمازهاى روزانه به عبوديت پيامبر اسلام در پيشگاه خداى متعال است :
أشهد انَّ مُحمداً عبدُه و رسولُه .
قبل از شهادت به رسالت ، شهادت به عبوديت است و اين خود بهترين دليل است كه پيامبر ، واجد بالاترين كمال يعنى عبوديت ، مىباشد و عبوديت خدا سعادت واقعى است ؛ مگر نه اين است كه قرآن مىفرمايد : « إنَّا لِلهِ » ؛ ما همگى مملوك او و از آن او هستيم . هستىِ تمام موجودات از او ، و او قَيومِ همهء موجودات است . امام سجاد عليه السلام مىفرمايد :
أَصبَحْنا في قبضتِك يحوينا مُلكُك و سلطانُك ، و تَضّمنا مشيتُك ، و نَتصرّفُ عن أمرِك ، و نتقلّبُ في تدبيرك ، ليسَ لنا مِن الأمر إلّاما قضيت ، ولا مِنَ الخيرِ إلّا ما أعطيت ؛ « 3 »
در قبضهء قدرت تو ، صبح كرديم ملك و سلطنت حقيقى تو ما را فراگرفته و مشيت و اراده تو ما را در خود پيچيده و با تدبير تو ، در اين عالم تصرف مىنماييم و چيزى جز آنچه قضاى تو تعلق بر آن گرفته ، و غير از آن خيرى كه ارزانى فرمودهاى ، نداريم .
چنان كه تصورات ما در قبضه قدرت نفس ما مىباشد و نفس ما قيومِ همهء آن صورتهاست ، تمام موجودات نيز در قبضهء ذات ربوبى است .
بَحَولِ اللهِ و قوّتِهِ
هامش
( 1 ) . دخان ( 44 ) آيهء 18 .
( 2 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 31 .
( 3 ) . صحيفهء سجاديه ، دعاى صبحگاهان ، و شامگاهان .