از موهبت تعقل و عاقبت انديشى برخوردار است ، همواره در طول زندگى ، فكرى ، در صميم دل ، او را مىآزارد و آن خطرى است كه از دعوت انبياى الهى در طول تاريخ بشر به عمل آمده است . مسلماً انسان عاقل هرگز نمىتواند در برابر اين تهديد و بيم ( انذار ) بىتفاوت باشد و چارهاى جز انتخاب يكى از دو راه ندارد : احتمال خطر را به كلى از ذهن خود بر طرف سازد و يقين حاصل كند كه در وراى اين پرده خبرى نيست و - العياذ باالله - همهء انبيا در طول تاريخ به دروغ خبر دادهاند ! ! . احتمال دوم اين كه خطر بر طرف نشده ( كه نمىشود ) . به حكم عقل در اين جا انسان بايد تأمينى پيدا كند كه اگر گفتهء انبيا صحيح بود گرفتار عواقب آن نشود .
اما با مطالعهء تاريخ انبيا چارهجويى اوّل و خطر را به كلى ناديده گرفتن امكان ندارد ؛ چه اين كه تاريخ ، شخصيت اين مردان را مردمانى راست گو ، راست كردار ، داراى صدق و صفا و صميميت و دل آگاهى و شجاع و با استقامت معرفى مىكند كه به سان كوه در برابر صفهاى فشرده دشمنانشان پايدارى نمودند بلكه يكه و تنها همه را به قيام عليه خويش دعوت مىنمودند و با تكيه بر ذات مقدس احديت اندك بيم و هراسى به خود راه نمىدادند . « 1 » كدام عقل سليم و وجدان سالمى است كه بتواند آنان را تكذيب كند و آنگاه دلش به اين تكذيب آرامش يابد ؟
باز مىبينيم با آن همه دليرى و بىاعتنايى به خطر دنيا ، بيش از همه در برابر كسى كه مردم را به سوى او دعوت مىكنند ( خدا ) هراسان بودند .
« قُلْ إِنِّى أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّى عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ » ؛ « 2 » بگو اى پيامبر ! اگر خدايم را نافرمانى كنم از عذاب روز بزرگ مىترسم .
هامش
( 1 ) . قرآن كريم از نوح نقل مىكند « يا قَوْمِ إِن كانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقامِى وَتَذكِيرِى بِآياتِ اللَّهِ فَعَلى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْوَشُرَكاءَكُمْ ثُمَّ لا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَىَّ وَلا تُنْظِرُونَ » ؛ اى مردم ! اگر منزلت و موعظهء من بر شما گران مىآيد پس من بر خدا توكل كردم و از هيچ كس بيمى ندارم . برويد عزمتان را با خدايانتان جزم نموده و از شك و حيرت بيرون آمده سپس هر تصميمى دربارهء من داريد عملى نموده و مهلت ندهيد ( يونس ( 10 ) آيهء 71 ) . يا مولاى متقيان مىفرمايد : و اللهِ لولَقيتهُم و هُم طلاعُ الأرضِ ما باليتُ و لااستَوحَشتُ ؛ به خدا سوگند ! اگر من با طرفداران معاويه برخورد كنم و آنها روى زمين را از جمعيت خود پر كرده باشند ، هرگز بيم و وحشتى نخواهم داشت .
( 2 ) . انعام ( 16 ) آيهء 15 .