همان از انس از رسولخدا ( صلى الله عليه وآله ) : « اى انس ! مردم شهرهايى بنا ميكنند . يكى از آنها بصره يا بصيره نام دارد . اگر از آن عبور كردى يا وارد شدى از شوره زار ، چراگاه ، بازار و درگاه حاكمان آن دورى كن ، و بر اطراف آن فرود آي ، زيرا در آنجا زمين فرو ميرود ، پرتاب و زمين لرزه خواهد بود ، و قومى شب را سپرى ميكنند ولى صبح هنگام به بوزينه و خوك تبديل شدهاند . » ( 1 ) ابن منادى در ملاحم / 38 از ابوبكره برادر زياد بن ابيه از پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) : « مردمانى از امّت من در منطقهاى به نام بصره كه در كنار آن نهرى به نام دجله قرار دارد ، فرود ميآيند . آنجا از شهرهاى مهاجرين خواهد بود . در آخرالزمان بنى قنطورا كه گروهى با صورتهاى پهن و چشمان كوچك هستند ، ميآيند و در كنار نهر منزل ميكنند . اهالى بصره [ براى مقابله با آنان ] سه دسته ميشوند ؛ دستهاى دمهاى شتران را ميگيرند و به سمت بيابان ميروند [ و خود را از صحنه دور ميكنند ] كه هلاك ميگردند . . . » المعجم الاوسط 7 / 561 از انس از پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) نقل ميكند : « مسلمانان پس از من شهرهايى بنا ميكنند كه از جملهى آنها بصيره است . اگر داخل آن شدى از بازار و درگاه سلطان آن اجتناب كن ، زيرا آنجا فرو رفتن زمين ، مسخ و پرتاب خواهد بود . نشانهى فرا رسيدن آن زمان ، اين است كه عدل ميميرد ، ستم ميگسترد ، زنا بسيار ميگردد و گواهى دروغ گسترش مييابد . » نگارنده : بر اين گزارشات نميتوان اعتماد كرد ، چرا كه اهلبيت ( عليهم السلام ) گواهى به عدم وثاقت انس دادهاند ، و نيز ابوبكره برادر زياد بن ابيه . علاوه بر آنكه بغوى و ابن جوزى حديث اخير را دروغين ميشمارند ، گرچه ابن حجر به دفاع از آن پرداخته است . ( 2 ) لذا شايسته است در آن توقف نمود ، چرا كه انگيزهى وضع در آن قوى است .
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 612
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٦١٢
هامش
( 1 ) . و نيز ر . ك به جمع الفوائد 3 / 317
( 2 ) . حاشيهى مصابيح بغوى 3 / 486