شرح
قطع طريقى ، قطعى است كه موضوع براى احكام عقليّه ( منجّزيّت و معذّريّت و غيره ) است لذا از قطع طريقى به قطع موضوعى عقلى هم مىتوان تعبير نمود .
فرق ديگر بين قطع طريقى و قطع موضوعى
بين قطع طريقى و قطع موضوعى يك فرق اساسى است كه : در قطع طريقى هيچ خصوصيّت و شرطى دخالت ندارد يعنى قطع از هر سببى حاصل شود آثار و احكام آن مترتّب مىگردد . زمان حصول قطع ، مكان حصول قطع ، سبب حصول قطع ، شخص قاطع و امثال اينها هيچ دخالتى در ترتّب آثار قطع ندارد . اگر براى شخص خوشباور و قطّاع « 1 » ، قطع حاصل شود حجّيّت دارد . اگر از راه غير متعارف قطع ، حاصل شود حجّيّت دارد . فرضا اگر كسى در عالم خواب نسبت به حكمى يا موضوعى قطع پيدا كند باز هم قطع او حجّت است . زيرا بعد از حصول قطع ، واقع نزد قطّاع هم كاملا مشخص است . قاطع اگر با قطع خود مخالفت كند معذور نمىباشد و اگر قطعش مخالف واقع باشد مسلّما معذور است - حتّى به قطّاع نمىتوان گفت تو سريع قطع پيدا مىكنى لذا قطع تو حجّت نمىباشد . پس در قطع طريقى هيچ خصوصيّت و شرطى مدخليّت ندارد و قطع طريقى از تمام جهات آزاد است امّا در قطع موضوعى شرعى اين آزادى نيست و تابع شارع استهامش
( 1 ) - اى من يحصل له القطع بادنى شىء من اسباب لا ينبغى حصوله منها ( عناية الاصول ) 3 / 52 .