شرح
عقل ، حكم مىكند كه در نماز ، قصد قربت معتبر است ؟
براى پاسخ به سؤال مذكور ، ابتدا بايد معناى قصد قربت را بيان كرد كه اينك به توضيح آن مىپردازيم .
در معناى قصد قربت ، چند احتمال است كه آن احتمالات از نظر حكم با يكديگر تفاوت دارند .
معناى اوّل قصد قربت - احتمال اوّل « 1 » - قصد قربت ، اين است كه مكلّف ، مأمور به را به قصد امتثال انجام دهد و معناى قصد امتثال ، عبارت است از « الاتيان بالمأمور به - بالواجب - بداعى امره » فرضا اگر از مكلّف ، سؤال كنند كه چرا نماز مىخوانى در پاسخ مىگويد محرّك من بر اتيان صلات ، امر مولا و امر« أَقِيمُوا الصَّلاةَ » *است كه در كتاب و سنّت وارد شده است .
تذكّر : اگر مكرّرا كلمه « قصد قربت » را ذكر مىكنيم مقصودمان همان معناى اوّل است نه ساير معانى .
مثلا شارع مقدّس ، اجزا و شرائط نماز - مانند تكبيرة الاحرام ، ركوع ، سجود ، طهارت و قبله - را اعتبار نموده ، آيا قصد قربت - كه در واجبات تعبّدى معتبر است - هم در رديف اجزا و شرائط است و شارع مقدّس بايد اعتبار آن را بيان كند يا اينكه اصلا معقول نيست كه شارع بتواند آن را بيان نمايد آرى بايد عقل ، اين مطلب را بيان كند و مستحيل است كه شارع بتواند اعتبار قصد قربت را بيان نمايد .
چرا مستحيل است كه شارع بتواند قصد قربت را در مأمور به معتبر كند ، به عبارت ديگر ، قصد قربت چه خصوصيّتى دارد كه شارع نمىتواند مانند ساير اجزا و شرائط ، آن
هامش
( 1 ) - براى قصد قربت ، معانى ديگرى احتمال داده شده كه در پايان همين بحث توضيح خواهيم داد ، از جمله : اتيان واجب به خاطر مصلحتى كه در آن هست يا به علّت حسنى كه در آن تحقق دارد يا براى اينكه خداوند متعال ، اهليت پرستش دارد و . . .