مشهور قائل به قول دوم اند . 25 بنابر اين قول ، اگر نظر داوران بر طلاق خلع ( - - - ) خلع ) قرار گيرد ، داور زوجه جهت بذل عوض در طلاق بايد از او اجازه بگيرد . 26 البته اگر داوران از ابتدا با زوجين شرط كرده باشند كه به هر تصميمى رسيدند ؛ چه سازش و چه جدايى ، آن را اجرا كنند و آنان پذيرفته باشند ، نيازى به اجازهء زوجين نيست و داوران مىتوانند بدون اجازهء مجدد ، طلاق را اجرا كنند . 27
هرگاه داوران چيزى را بر زوجين شرط كنند ، در صورتى كه شرط مشروع و مباح باشد ، لازم الوفاء خواهد بود ؛ هرچند زوجين بدان راضى نباشند ، مانند آنكه شرط كنند زوج ، زوجه را در فلان شهر سكنى دهد يا محل سكونت او را از هوويش جدا سازد يا بر زوجه شرط كنند كه مطالبهء مهر خود را - كه زمانش فرارسيده - تا فلان تاريخ به تأخير اندازد . اما اگر شرط غير مشروع باشد ، از قبيل ازدواج نكردن زوج با زنى ديگر ، شرط باطل خواهد بود . 28
اختلاف داوران : چنانچه داوران در حل مشكل زوجين اتفاق نظر پيدا نكنند و نظر هر كدام خلاف نظر ديگرى باشد ، حكم هيچ يك نافذ نخواهد بود و حاكم شرع داوران ديگرى را انتخاب و ارسال مىكند تا بر يك امر اتفاق نظر پيدا كنند . 29
غيبت زوجين : هرگاه زوجين يا يكى از آن دو ، پس از انتخاب و ارسال داوران ، غايب شوند ، مانند آنكه به مسافرت بروند ، آيا حكم داوران بر غايب نافذ است يا نه ، اختلاف مىباشد . 30
1 . نساء / 35 * 2 . جواهرالكلام 31 / 209 * 3 . غنية النزوع / 353 ؛ كتاب السرائر 2 / 730 ؛ التنقيح الرائع 3 / 257 * 4 . تحرير الأحكام 3 / 598 * 5 . كتاب السرائر 2 / 730 ؛ الروضة البهية 5 / 430 ؛ رياض المسائل 10 / 479 ؛ جواهر الكلام 31 / 213 ؛ تفصيل الشريعة ( النكاح ) / 496 * 6 . المبسوط 4 / 339 - 340 ؛ المهذب 2 / 265 ؛ غنية النزوع / 353 ؛ كتاب السرائر 2 / 730 ؛ شرائع الإسلام 2 / 561 ؛ قواعد الأحكام 3 / 96 ؛ الروضة البهية 5 / 429 - 430 ؛ مسالك الأفهام 8 / 365 ؛ جواهر الكلام 31 / 211 ؛ وسيلة النجاة / 756 * 7 . المختصر النافع / 191 * 8 . مسالك الأفهام 8 / 365 * 9 . كشف اللثام 7 / 521 * 10 . مسالك الأفهام 8 / 366 - 367 * 11 . كشف اللثام 7 / 522 ؛ الحدائق الناضرة 24 / 629 ؛ جواهر الكلام 31 / 214 * 12 . رياض المسائل 10 / 481 * 13 . المبسوط 4 / 340 * 14 . مسالك الأفهام 8 / 366 - 367 * 15 . الحدائق الناضرة 24 / 630 *
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 698
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٩٨