ليكن برخى گفتهاند : انتخاب و ارسال حَكَم از باب تحكيم است ؛ انتخاب كننده حاكم باشد يا زوجين . 15
انتخاب حَكَم از خانوادهء زوجين : آيا واجب است حَكَم از خانوادهء زوجين باشد يا از غير خانواده نيز جايز است ؟ برخى قائل به قول نخست شدهاند ؛ 16 ليكن مشهور ، انتخاب داور از خانوادهء زوجين را واجب ندانسته ، بلكه مستحب دانستهاند . 17
تعدد داوران : چنانچه مصلحت در تعدد داوران براى هر يك از زوجين باشد ، داوران متعدد انتخاب مىشوند . 18
شرايط داوران : بلوغ ، عقل ، شايستگى براى داورى و مرد بودن از شرايط داوران است . 19 برخى ، اسلام را نيز شرط دانستهاند ؛ 20 ليكن برخى ديگر ، اسلام را تنها در فرض مسلمان بودن زوجين شرط دانستهاند . 21 آيا آزاد بودن ( برده نبودن ) و عدالت نيز شرط است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 22 بعضى گفتهاند : اگر انتخاب داوران از باب تحكيم باشد ، آن دو ، شرط اند و اگر از باب توكيل باشد ، شرط نيستند . 23
وظايف داوران : بر داوران واجب است در بررسى وضعيت زوجين و علل و عوامل پيدايى شقاق و نيز برقرارى آشتى و ايجاد الفت ميان آن دو ، همهء تلاش خود را به كار برده ، در اين راه از هيچ كوششى دريغ نورزند . در اين راستا سزاوار است حَكَم مرد با وى و حكم زن با او خلوت كرده و با دقت ، ديدگاهها و خواستههاى آن دو را بشنوند و سپس دو داور در نشستى مشترك ، يافتههاى خود را شفاف و بدون پنهان كارى به يكديگر منتقل كنند و در نهايت تصميمى درست و منطقى اتخاذ نمايند ؛ چنان كه سزاوار است وجههء همّت و تلاش خود را اصلاح و آشتى دادن ميان آن دو قرار دهند تا خداوند آنان را در انجام دادن مأموريتشان موفق بدارد . 24
قلمرو اختيارات : بدون شك ، درصورت توافق داوران بر آشتى ميان زوجين ، آن را انجام مىدهند ؛ ليكن در فرض توافق بر جدايى آيا مىتوانند بدون اجازهء زوج ، طلاق را به اجرا گذارند يا اجرايى كردن طلاق منوط به اجازهء زوج است ؟ اختلاف مىباشد .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 697
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٩٧