برخى از اينان شطرنج را استثنا كرده و به حرمت بازى با آن ، حتى بدون شرط بندى فتوا دادهاند . 6
برخى معاصران گفتهاند : چنانچه شطرنج نزد عموم مردم از آلت قمار بودن خارج شود و ديگر به آن به عنوان آلت قمار نگريسته نشود ، از حكم آلت قمار بودن خارج شده و بازى با آن بدون شرط بندى جايز خواهد بود . 7
( - - - ) آلات قمار ) ( - - - ) قمار )
1 . بقره / 219 ؛ مائده / 90 و 91 * 2 . الكافى ( كلينى ) 6 / 435 - 437 ؛ وسائل الشيعة 17 / 318 - 324 * 3 . الكافى ( كلينى ) 6 / 435 * 4 . الكافى فى الفقه / 281 ؛ المبسوط 8 / 221 ؛ المهذب 1 / 344 ؛ كتاب السرائر 2 / 215 ؛ تحرير الأحكام 2 / 258 - 260 و 5 / 250 ؛ جامع المقاصد 4 / 24 ؛ مستند الشيعة 14 / 88 ؛ جواهر الكلام 41 / 43 ؛ وسيلة النجاة / 320 ؛ مصباح الفقاهة 1 / 152 * 5 . جامع المدارك 3 / 27 * 6 . مستند الشيعة 14 / 105 - 106 ؛ منهاج الصالحين ( سيستانى ) 2 / 11 * 7 . توضيح المسائل مراجع 2 / 932 و 960 - 961 .
شعائر
شعائر نشانهها .
عنوان « شعائر » با اضافه به « اللَّه » در آيات متعدد قرآن كريم آمده است . 1 در اينكه مراد از « شعائر اللَّه » چيست ، ديدگاههاى مفسران مختلف است . همهء احكام و دستورهاى خداى متعال ؛ عبادتهايى كه آشكارا و به صورت جمعى برگزار مىشود ، مانند حج ؛ سرفصلهاى آيين الهى و برنامههاى كلى و آنچه در نخستين برخورد با اين آيين جلب توجه مىكند و خصوص مناسك حج از جملهء اين ديدگاهها است . 2
كاربرد « شعائر اللَّه » در كلمات فقها و استدلال و استناد به آن در موضوعات مختلف ، مبنى بر معناى عام آن ؛ يعنى معناى نخست است ؛ چنان كه گروهى از مفسران آن را برگزيدهاند . 3
در كلمات فقها « شعائر » با اضافه به اسلام و ايمان ( شيعه ) نيز به كار رفته است كه مراد از آن يا اعمال و مناسك مختص به اسلام ، از قبيل نماز ، روزه ، خمس ، زكات و حج مىباشد 4 و يا امور مختص به مذهب ، مانند شهادت به ولايت در اذان و اقامه و بلند گفتن « بسم اللَّه » در نماز . 5
در قرآن كريم صفا و مروه 6 و نيز