همچنين مستحب است پس از شستن دستها بعد از غذا و قبل از خشك كردن آن با حوله ، دستها را به صورت و چشمها بكشد و اين دعا را بخواند « اللّهمَّ إنّى أسئَلُكَ المحَبَةَ و الزّينَةَ وَ أعُوذُ بِكَ مِنَ المَقتِ و البِغضَةِ » و يا دستها را به ابروها بكشد و اين دعا را سه بار بخواند « الحَمدُ للَّهِ الُمحسِنِ الُمجمِلِ المُنعِمِ المُفضِلِ » . در روايت آمده است : اين عمل موجب بر طرف شدن درد چشم مىشود . 16
1 . الحدائق الناضرة 2 / 148 - 149 ؛ جواهر الكلام 2 / 332 - 334 * 2 . جواهرالكلام 4 / 154 * 3 . 152 * 4 . العروة الوثقى 2 / 60 * 5 . جواهر الكلام 4 / 152 * 6 . الدروس الشرعية 1 / 106 ؛ تحرير الوسيلة 1 / 72 * 7 . جواهر الكلام 3 / 117 - 118 ؛ العروة الوثقى 1 / 512 * 8 . جواهر الكلام 3 / 64 - 65 * 9 . البيان / 199 ؛ الحدائق الناضرة 5 / 544 ؛ وسائل الشيعة 2 / 58 - 63 * 10 . الحدائق الناضرة 15 / 557 ؛ مستند الشيعة 11 / 303 - 304 * 11 . الخلاف 2 / 314 ؛ جواهر الكلام 18 / 436 * 12 . مستند الشيعة 15 / 255 * 13 . جواهر الكلام 36 / 447 - 449 * 14 . مستند الشيعة 15 / 242 ؛ جامع عباسى / 339 * 15 . جواهر الكلام 36 / 454 - 455 * 16 . مستند الشيعة 15 / 241 - 242 .
شطرنج
شطرنج از آلات قمار .
شطرنج - به كسر « ش » و فتح « ر » - صفحهاى چهار گوش با 64 خانه و 32 مهرهء سياه و سفيد با نامهاى مختلف است كه با آن بازى مىكنند . از آن در باب تجارت نام بردهاند .
حكم : شطرنج از معروف و قديمى ترين آلات قمار مىباشد و در روايات متعدد از بازى با آن به شدت نهى شده است . در سه آيهء قرآن كريم از « مَيْسِر » نهى شده 1 كه مصداق آن بر اساس برخى روايات شطرنج است ؛ 2 بلكه در برخى كتابهاى حديثى ، بابى مستقل تحت عنوان « نرد و شطرنج » منعقد گرديده است . 3 در كلمات فقها - اعم از قدما و متأخران - نيز شطرنج همواره به عنوان يكى از آلات محرّم قمار شمرده شده است . 4
البته در بازى با آلات قمار بحثى مطرح است كه آيا بازى با اين آلات مطلقا حرام است ، حتى بدون شرط بندى و برد و باخت ، يا تنها در صورت شرط بندى محكوم به حرمت است ؟ برخى در حرمت بازى با آلات قمار بدون شرط بندى اشكال كردهاند ؛ 5 ليكن