ليكن خود اجازه دهنده حق تصرف ندارد ، مگر آنكه شريك وى نيز به او اجازه تصرف دهد .
چگونگى و گسترهء تصرف بستگى به نحوهء اذن دارد . بنابر اين ، با اجازهء نوعى خاص از تصرف ، همچون سكونت در خانه يا زمانى خاص از آن ، مانند سكونت در ماه رمضان ، يا شرطى ويژه از قبيل سكونت همراه با زيد ، تعدى از آن جايز نيست . 12
تقسيم مال مشترك : مراد از تقسيم جدا كردن هريك از شركا سهم خود را از ديگران پس از تحقق شركت است . هركدام از شركا مىتواند از ساير شركا تقسيم مال مشترك را مطالبه كند و آنان نمىتوانند از آن خوددارى نمايند و در صورت خوددارى حاكم شرع ، امتناع كننده را بر پذيرش قسمت وادار مىكند ، مگر در صورتى كه تقسيم زيان آور باشد . 13
در تقسيم اموال مشترك ، ابتدا بايد سهام شركا به يكى از سه صورت ذيل تعديل شود :
الف . به گونهء افراز : به معناى تعديل سهام بر حسب كميّت و تجزيه آن به كيل ، وزن ، مساحت و يا شمارش . اموالى مشمول اين نوع تقسيم مىشوند كه شكل و صفت واحدى داشته باشند كه از آنها به مثلى ( - - - ) مثلى ) تعبير مىشود ، مانند حبوبات ، شير ، ميوهها و پارچه .
ب . به گونهء تعديل : به معناى تعديل بر حسب قيمت و ارزش مادى اموال مشترك . اين نوع تعديل در اموالى جريان دارد كه قيمى اند ( - - - ) قيمى ) ، نه مثلى ، مانند جانواران و درختان . بنابر اين ، دو فردى كه در سه رأس گوسفند با هم شريكاند ، اگر قيمت يكى از گوسفندان برابر با دو گوسفند باشد ، آن گوسفند يك سهم و دو گوسفند ديگر نيز يك سهم قرار داده مىشوند .
ج . به گونهء رد : به معناى تعديل به ضميمهء مالى بيرون از اموال مشترك به سهام ، مانند اينكه دو تا خودرو با ارزش هشت و چهار ميليون بين دو نفر مشترك باشد كه در اين جا دو خودرو بدين گونه تقسيم مىشوند كه هر كدام از دو شريك ، يكى را برمىدارد ؛ ليكن آن كه خودروى گران بها را برداشته بايد مبلغ دو ميليون به ديگرى بدهد 14 ( - - - ) قسمت ) .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 666
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٦٦٦