شركت
شركت اجتماع حقوق چند مالك در يكچيز به گونهء اشاعه .
شركت در لغت به كسر « ش » و سكون « ر » و نيز فتح « ش » و كسر « ر » ضبط شده است . 1
برخى ، بر تعريف ياد شده از شركت اين جمله را افزودهاند : « يا استحقاق دو يا چند نفر نسبت به چيزى به نحو اشاعه » . 2 افزودن اين جمله بدين جهت است كه تعريف ، شامل مشاركت دو يا چند نفر در حقى همچون قصاص ، خيار و شفعه نيز گردد ؛ زيرا تعريف ذكر شده در شناسه شامل آن نمىشود ؛ چون در حقوق ياد شده ملك حقيقى وجود ندارد ؛ در نتيجه مالكى نيز در ميان نخواهد بود . 3
تعريف ياد شده - كه منطبق با معناى لغوى و عرفى شركت مىباشد - تنها تعريف گروهى از فقها از شركت است . 4 ليكن گروهى ديگر از آنان ، تعريفى ديگر نيز براى شركت ذكر كرده و از آن به شركت عقدى يا اكتسابى و يا تجارت تعبير نمودهاند . كاربرد اين تعريف جايى است كه چند نفر بخواهند مالى مشترك را رأس المال ( سرمايه ) قرارداده و با آن تجارت كنند . بنابر اين ، شركت عقدى عبارت است از قرار داد ميان دو يا چند نفر بر معامله و تجارت با مال مشترك ، يا عقدى كه ثمرهء آن جواز تصرف مالكان در مال مشترك و تجارت با آن است . 5
برخى گفتهاند : عدم تعرض فقها نسبت به تعريف دوم به جهت وضوح مقصود آنان بوده است ؛ زيرا غرض از شركت در بيشتر مواقع ، مشاركت افراد در سرمايه و تجارت با آن با هدف سود آورى است . 6 البته برخى ، شركت به معناى دوم را از اصل منكر شدهاند . 7 شركت ، عنوان بابى مستقل در فقه است كه از احكام آن به تفصيل در اين باب سخن رفته است .
شركت به معناى نخست :
متعلق شركت : متعلق شركت يا عين است ، مانند اينكه دو نفر باهم خانهاى را بخرند ، يا منفعت ، مانند اينكه دو نفر يا بيشتر خانهاى را اجاره كنند و يا حق ، مانند مشاركت دو نفر يا بيشتر در حق قصاص يا خيار يا تحجير 8 ( - - - ) تحجير ) .