نبايد كمتر از چهار فرسخ باشد و يا هيچ كدام شرط نيست ؟ مسئله اختلافى است . 21
آغاز مسافت ياد شده در شهرهاى كوچك و متوسط از ديوار شهر در صورت داشتن ديوار و آخرين خانهء شهر در صورت نداشتن ديوار ، محاسبه مىشود . و اگر شخص باديه نشين باشد ، مبدأ مسافت منزل او خواهد بود . 22 برخى گفتهاند : بعيد نيست مبدأ مسافت مطلقا نقطهء آغازين حركت به قصد سفر باشد . 23 در مبدأ مسافت در شهرهاى بسيار بزرگ ، مانند تهران اختلاف است كه آيا همانند شهرهاى كوچك و متوسط است يا آخر محله و يا منزل 24 ( - - - ) بلاد كبيره ) .
2 . قصد مسافت ؛ بدين معنا كه شخص از آغاز ، قصد پيمودن مسافت شرعى را داشته باشد . بنابر اين ، اگر بدون قصد آن ، مقدار مسافت و حتى بيشتر از آن را بپيمايد ، نمازش قصر نمىشود ، مانند كسى كه در پى گمشدهء خود اقدام به سفر كرده ، ليكن نمىداند آن را كجا مىيابد . البته در برگشت ، چنانچه مسافت به مقدار هشت فرسخ يا بيشتر باشد ، نمازش قصر خواهد بود ؛ چنان كه اگر كسى بعد از پيمودن مسافت شرعى بدون قصد ، از آن جا به بعد قصد مسافت كند ، نمازش قصر مىشود . 25
در قصد مسافت ، قصد تبعى نيز كافى است ، مانند قصد زوجه به تبع زوج ، در صورتى كه بداند زوج قصد پيمودن مسافت را دارد . 26
3 . استمرار قصد مسافت تا انتهاى آن . بنابر اين ، چنانچه قبل از رسيدن به انتهاى مسافت از قصد خود بر گردد يا در ادامه دادن سفر خود ترديد كند ، نمازش تمام است . 27
4 . عدم قصد قطع سفر ؛ بدين معنا كه شخص در آغاز يا اثناى حركت ، قصد قطع سفر پيش از رسيدن به هشت فرسخ را نداشته باشد . بنابر اين ، اگر كسى قصد دارد قبل از رسيدن به مسافت ، ده روز در مكانى اقامت كند ، نمازش تمام است . همچنين است اگر در اثناى مسافت قصد عبور از وطن را داشته باشد . 28
اگر مسافر قبل از رسيدن به محل اقامت يا وطن از تصميم خود بر گردد ،
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 472
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٤٧٢